آسمانی بودن قرآن: هماهنگی آیات

ازجمله ادله الهی بودن کتاب قرآن، عدم اختلاف آیات و هماهنگی بین آن‌هاست و قرآن نیز می‌فرماید: «افلا یتدبرون القرآن و لو کان من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافا کثیرا؛ آیا در قرآن تدبیر نمی‌کنید و اگر از جانب غیر خدا بود در آن اختلاف بسیار می‌یافتید.» آیات قرآن در ظرف ۲۳ سال و در مکان‌های مختلف و در زمان‌های گوناگون نازل شده و هیچ اختلافی در بین این آیات نیست و هماهنگی خاصی در آیات حاکم است، اما یک انسان (هرچند متفکر و جزء نوابغ باشد) بر اساس اطلاعات علمی در سنین مختلف و تغییر روحیه و کیفیت تکامل فکری و عوامل مؤثر در دید جهان‌بینی در هنگام ضعف، قدرت، جنگ، صلح، ترس، امنیت، نیازمندی و غنی بودن... تأثیر بسزایی در نوشتار او دارد تا جایی که در مکتوباتش، تناقضات مشهود را ملاحظه می‌کنیم. خداوند در جای دیگر می‌فرماید: «الله نزل احسن الحدیث کتابا متشابها مثانی؛ خداوند بهترین سخن را نازل فرموده که سراسر آن شبیه به هم و هماهنگ با یکدیگر است.» آنچه می‌تواند منشأ اختلافات و ناهماهنگی در سخن یک متکلم باشد این است که یا متکلم جاهل است یا دچار فراموشی شده اما این‌ها در مورد خداوند فرض ندارد پس دیگر ممکن نیست قرآن که از جانب خداوند است کمترین اختلافی در آیاتش وجود داشته باشد. منبع: نساء/سوره۴، آیه۸۲ · زمر/سوره۳۹، آیه۲۳ · تفسیر موضوعی قرآن، ج۱، ص۳۳، نشر اسرا، چاپ اول، قم، ۱۳۷۸ ش