آسیب شناسیِ حقوقی مدیریتِ تعارضِ منافع در بخش عمومی (مورد پژوهی: نظام حقوقی ایران) (مقاله علمی وزارت علوم)

آسیب شناسیِ حقوقی مدیریتِ تعارضِ منافع در بخش عمومی (مورد پژوهی: نظام حقوقی ایران) (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: علی مشهدی زهرا زندیه محمد مهدی فر منبع: پژوهش های نوین حقوق اداری سال 6 زمستان 1403 شماره 21 چکیده انتصابات خانوادگی، سفارش ها و لابی گری ها، سهامداری های رانت ساز نمایندگان پارلمان و ... ذهن پژوهشگران حوزه فسادستیزی را به خود مشغول داشته است. ردپای بسیاری از فسادها را در کلیدواژه «تعارض منافع» می توان دنبال کرد. گرچه وجود تعارض منافع مساوی با بروز فساد نیست، بی تردید بزرگ ترین عامل آن، وجود موقعیت های گوناگون تعارض منافع است که فرد را بر سر دوراهی منفعت شخصی یا ملی قرار می دهد. هر چند در جامعه اسلامی، اتصاف به تقوا، کنترل درونی و صلاحیت های اخلاقی از شرایط تصدی مناصب است، تکیه بر فضایل خلاقی، نافی مسئولیت حکومت در رفع موقعیت های بروز تعارض منافع نیست. سوال اصلی پژوهش آن است که چه علل و عواملی بروز تعارض منافع در ایران را پدید آورده اند تا حدی که می توان از زنگ خطر یک بحران در نظام سیاسی اداری ایران سخن گفت. مقاله پیش رو که به روش تحلیل کیفی به واکاوی منابع کتابخانه ای در ارتباط با موضوع پرداخته است، بر آن است که عوامل اصلی بروز فسادهای ناشی از موقعیت تعارض منافع با رویکرد حقوقی، در سه حوزه علل: الف. هنجاری: ناشی از اختلال در قانون گذاری به شکل بایسته؛ ب. ساختاری: برخاسته از مواردی مانند اتحاد جایگاه های قاعده گذار، مجری و ناظر؛ ج. رفتاری: ناشی از اموری مانند اختلال در رعایت اخلاق حرفه ای نهفته است. Legal pathology of conflict of interest management in the public sector; the research case of Iran's legal system Family appointments, orders and lobbying, rent-making shareholdings of parliamentarians, etc. have occupied the minds of researchers in the field of anti-corruption. The traces of many corruptions can be traced in the keyword "conflict of interest". Although the existence of a conflict of interest is not equal to the occurrence of corruption, without a doubt, its biggest factor is the existence of various situations of conflict of interest that puts a person at the crossroads of personal or national interest. Although in the Islamic society, attribution to piety, internal control and moral qualifications are among the conditions for holding office, relying on creative virtues does not negate the government's responsibility in resolving situations of conflict of interest. The main question of the research is what causes and factors have caused the conflict of interests in Iran to such an extent that we can talk about the alarm of a crisis in the political and administrative system of Iran. The upcoming article, which deals with the study of library resources related to the topic by qualitative analysis method, is that the main factors of corruption arising from the situation of conflict of interests with a legal approach, are in three areas of causes: a. Normative: caused by a disruption in legislation in a formal way; b. Structural: arising from cases such as the union of rule-making, executive and observer positions; J. Behavioral: It is caused by things such as a disturbance in the observance of professional ethics.