آسیب‌شناسی عزاداری: افراط و تفریط در بحث آسیب‌ها

پیش از آن که وارد عرصه بحث آسیب‌ها شویم تذکر یک نکته را ضروری می‌دانم و آن این که در عرصه مقابله با آسیب‌ها دو نظریه وجود دارد که بنده معتقدم در دو طرف افراط و تفریط است و نظریه معتدل حد وسط است. این دو نظریه عبارت‌اند از: ۴. ۱ - نظریه افراطی یک نظریه آن است که عزاداری امر مقدسی است و اصلا نباید در این عرصه وارد شد. بگذاریم مردم هر کاری می‌کنند بکنند، به هر شکلی که می‌خواهند عزاداری کنند. اگر بخواهیم در این میدان وارد شویم و نقد کنیم چه بسا اصل عزاداری آسیب می‌بیند. پس چرا دست به ابروی عزاداری بزنیم که در نتیجه چشمش کور شود! صاحبان این نظریه باید توجه کنند که اگر از عزاداری آسیب‌زدایی نشود چه بسا اصل عزاداری آسیب دیده و شاهد آن باشیم که چند سال آینده در عزاداری همه چیز باشد جز احیاء مکتب سالار شهیدان (علیه‌السّلام) ما نمی‌توانیم در این عرصه بی تفاوت باشیم و اجازه دهیم در پوشش عزاداری گناه و معصیت صورت پذیرد. ۴. ۲ - نظریه تفریطی نظریه دوم که آن را نظریه تفریطی می‌دانیم این است که به گونه‌ای از عزاداری‌ها انتقاد کنیم که خدای ناکرده مردم از اصل برپایی آن دلسرد شوند. به گونه‌ای از مداح‌ها انتقاد نکنیم که خوبان آن‌ها نیز زیر سؤال روند. بحمد الله در جمع مداحان کشور کسانی هستند که هم مخلصانه می‌خوانند هم با مطالعه و هم مراقب‌اند از حدود شرع خارج نشوند. من ارج و ارزش این گونه مداحان را از دعبل و کمیت دیروز کمتر نمی‌دانم. نباید به گونه‌ای از خطبا انتقاد کنیم که تر و خشکش همه با هم بسوزد! و خطبای ارزشی که زبان گویای اسلام‌اند نیز آسیب ببینند. این هم نادرست است. ما معتقدیم باید در این عرصه جانب اعتدال را گرفت. بر برپایی عزای حسینی و اهل‌بیت (علیهم‌السّلام) تاکید داشته باشیم، از خطبا و مداحان مخلص تجلیل و تکریم کنیم و در عین حال رسالت روشنگری خود را در عرصه عزاداری‌ها همانند دیگر عرصه‌ها داشته باشیم. بنابراین اگر در این مجلس عظیم سخن از آسیب‌ها داریم، هرگز در صدد تخریب عزاداری‌ها، خطبا و مداحان مخلص نیستیم بلکه در پی آنیم که این نهاد مقدس با نشاط و شاداب بماند و همانند گذشته الهام بخش باشد.