آغاز و مدت نزول: دیدگاه نخست

«لقد نصرکم الله فی مواطن کثیرة ویوم حنین اذ اعجبتکم کثرتکم فلم تغن عنکم شیئا وضاقت علیکم الارض بما رحبت ثم ولیتم مدبرین ثم انزل الله سکینته علی رسوله وعلی المؤمنین وانزل جنودا لم تروها و ۲۶، خداوند شما را در جاهای زیادی یاری کرد (وبر دشمن پیروز شدید) و (نیز) در روز حنین آن هنگام که فزونی جمعیتتان شما رامغرور ساخت، ولی (این فزونی جمعیت) هیچ به دردتان نخورد و زمین با همه وسعتش بر شما تنگ شد سپس پشت (به دشمن) کرده، فرار نـمـودید آن گاه خداوندسکینه ( آرامش ) خود را بر پیامبرش و بر مؤمنان فرود آورد، و سپاهیانی فرو فرستادکه آن‌ها را نمی‌دیدید». «الا تنصروه فقد نصره الله اذ اخرجه الذین کفروا ثانی اثنین اذ هما فی الغار اذ یقول لصاحبه لا تحزن ان الله معنا فانزل الله سکینته علیه وایده بجنود لم تروها وجعل کلمة الذین کفروا السفلی وکلمة الله هی العلیا والله عزیز حکیم، اگر او را یاری نکنید قطعاخدا او را یاری کرد (و در مشکل‌ترین لحظه‌ها او را تنها نگذاشت) آن هنگام که کافران او را (از مکه ) بیرون کردند، در حالی کـه دومین نفر بود (و یک نفر بیش ترهم راه نداشت) در آن هنگام که آن دو در غار بودند وقتی به هم راه خود می‌گفت : غم مخور، خدا با ماست، در این موقع خداوند سکینه (و آرامش) خود را بر او فـروفـرسـتـاد و او را با سپاهیانی که آن‌ها را نمی‌دیدید تقویت نمود و گفتار (و هدف) کافران را پست تر گردانید (و آنان را با شکست مواجه ساخت) و سخن خدا (و آیین او) برتر (و پیروز) است و خداوند عزیز و حکیم است». «عفا الله عنک لم اذنت لهم حتی یتبین لک الذین صدقوا وتعلم الکاذبین، خداوند تو را بخشید چرا پیش از آن که راست گویان و دروغ گویان را بشناسی به آنان اجازه دادی؟ (خوب بود صبر می‌کردی تا هر دو گروه خود را نشان دهند)». «وجاء المعذرون من الاعراب لیؤذن لهم وقعد الذین کذبوا الله ورسوله، وعذر خواهان از اعـراب (نـزد تو) آمدند که به آنان اجازه (ترک جهاد ) داده شود و آنان که به خدا و پیامبرش دروغ گفتند بدون هیچ عذری در خانه خود نشستند». «والذین اتخذوا مسجدا ضرارا وکفرا وتفریقا بین المؤمنین وارصادا لمن حارب الله ورسوله من قبل، گروهی دیگر از آنان، کسانی هستند که مسجدی ساختندبرای زیان (به مسلمانان) و (تـقـویـت) کفر و تفرقه افکنی میان مؤمنان و کمین گاهی برای کسی که با خدا و پیامبرش به جنگ برخاسته بود». «من المؤمنین رجال صدقوا ما عاهدوا الله علیه فمنهم من قضی نحبه ومنهم من ینتظر وما بدلوا تبدیلا، در مـیـان مـؤمـنـان مردانی هستند که بر سر عهدی که با خدابستند صادقانه ایستاده‌اند بعضی پیمان خ. ر. ب. آخر بردند (و در راه او شربت شهادت نوشیدند) و برخی دیگر در (همین) انتظارند، و هرگز تغییر و تبدیلی در عهد و پیمان خود ندادند». «قد سمع الله قول التی تجادلک فی زوجها وتشتکی الی الله والله یسمع تحاورکما، خداوند سخن زنی را که درباره شوهرش با تو گفتگو و به خدا شکایت می‌کرد شنید (و تقاضای او را اجابت کرد]، خداوند گفتگوی شما را با هم (و اصرار آن زن را درباره حل مشکلش) می‌شنید». این قبیل آیات در قرآن بسیار است که از گذشته خبر می‌دهد و اگر نزول آن در شب قدر (اولین شب قدر) بوده باشد، باید به صورت مستقبل (آینده دور) بیایدوگرنه سخن، از حالت صدق و ظاهر حقیقت به دور خواهد بود. منبع: بقره/سوره۲، آیه۱۸۵ · الزمخشری، ج۱، ص۲۲۷ · انوار التنزیل، ج۱، ص۲۱۷ · ج۲، ص۱۲۸ · تفسیرالمراغی، ج۲، ص۷۳ · متشابهات القرآن، ج۱، ص۶۳ · تصحیح الاعتقاد، ص۸۲ · رسائل الشریف المرتضی، ص۴۰۵-۴۰۳ · تـفـسـیـر صـافی، مقدمه نهم · آل عمران/سوره۳، آیه۱۲۳ · توبه/سوره۹، آیه۲۵ · توبه/سوره۹، آیه۴۰ · توبه/سوره۹، آیه۴۳ · توبه/سوره۹، آیه۸۱ · توبه/سوره۹، آیه۹۰ · توبه/سوره۹، آیه۱۰۷ · احزاب/سوره۳۳، آیه۲۳ · مجادله/سوره۵۸، آیه۱ · بقره/سوره۲، آیه۸۸ · زخرف/سوره۴۳، آیه۲۰ · محمد بن النعمان، تصحیح الاعتقاد، ص۵۷ و ۵۸ · فرقان/سوره۲۵، آیه۳۲