آیات حبط و تکفیر: تعریف حبط

حبط در لغت، به معنای فاسد شدن و هدر رفتن است، و تکفیر ، مصدر باب تفعیل به معنای پوشاندن است که دو مصدر ثلاثی مجرد آن (کفر و کفر) نیز به همین معنا می‌آید. البته تکفیر، معانی دیگری مانند نسبت دادن غیر به کفر و بی دینی نیز دارد. حبط در اصطلاح به معنای از میان رفتن ثواب یا استحقاق آن یا دیگر آثار عمل نیک به وسیله گناه، و تکفیر یعنی پوشاندن و محو کردن عقاب یا استحقاق آن یا دیگر آثار گناه با انجام کار خیر است. "حبط" و "تکفیر" دو اصطلاح قرآنی و کلامی‌اند. واژه "احباط" که با مشتقات آن شانزده بار در قرآن مجید آمده، در لغت به معنای ابطال و بی خاصیت کردن عمل، و در اصطلاح از بین رفتن ثواب اعمال پیشین بر اثر گناهان پسین است. به اعتقاد شیعه ، اشاعره و بعضی از معتزله ، مقصود از احباط این است که مکلف ، عملی (طاعت) را که بر عهده او گذاشته شده است با تمام اجزا و شرایطش انجام ندهد؛ مثلا اگر اجرتی را برای انتقال چیزی از جایی به جای دیگر قرار دهند، کسی مستحق اجرت است که آن را به جای گاه مورد نظر منتقل کند، در غیر این صورت گفته می‌شود، او عمل خود را باطل (احباط) کرده است.