آیات متشابه قرآن: ختم و طبع

واژه‌های ختم و طبع و غشاوه که در قرآن به کار رفته، در همین زمینه است ومقصود حجابی است که انسان‌های معاند و سرکش با سوء رفتار و کردار خود، برای خویش فراهم ساخته‌اند. «ختم الله علی قلوبهم وعلی سمعهم وعلی ابصارهم غشاوة؛ خداوند بردل هایشان و بر حس شنوایی شان مهر نهاده و بر چشمانشان پوششی افکنده شده است». «وطبع علی قلوبهم فهم لا یفقهون؛ و بر دل‌های شان ـ که جایگاه ادراک است ـ مهر و موم زده شده است در نتیجه قدرت درک ندارند». ولی زمینه این مهر و موم و پرده حجاب را خود فراهم ساخته‌اند در آیات دیگر، این جهت به خوبی روشـن است: (افرایت من اتخذ الهه هواه واضله الله علی علم وختم علی سمعه و قلبه، آیـا نـمی‌بینی کسی را که خواسته‌های نفسانی خود راخدای خود قرار داده و از این رو، خداوند با علم به این جهت، او را به خود واگذارکرده و بر گوش و دلش مهر زده است). «ذلک بانهم آمنوا ثم کفروا فطبع علی قلوبهم؛ یعنی اینان پس از ایمان آوردن ظاهری که برای فریب دادن مؤمنان بـوده است، کفر ورزیدند تا بدین سبب مواضع مؤمنین را متزلزل سازند ازاین رو بر دل‌های شان مهر دل مردگان زده شد»، «طبع الله علیها بکفرهم» «کذلک یطبع الله علی کل قلب متکبر جبار؛ این چنین است که خداوند بر دل هر خـودخواه سرکشی مهر ( شقاوت ) می‌نهد». از این رو، از زبان خود آنان این حقیقت تلخ را حکایت مـی کـنـد و خود اعتراف دارند که زمینه حق ستیزی را خودفراهم ساخته‌اند: «کتاب فصلت آیاته قرآنا عربیا لقوم یعلمون بشیرا ونذیرا فاعرض اکثرهم فهم لا یسمعون وقالوا قلوبنا فی اکنة مما تدعونا الیه وفی آذاننا وقر ومن بیننا وبینک حجاب فاعمل اننا عاملون؛ پـر روشن است که این گونه برخورد و این گونه گفتار، از لجاجت و عناد مفرط حکایت دارد و تمامی این تعابیر، تمثیل و استعاره‌ای بیش نیست لذا خداوند آنان رانکوهش می‌کند که از روی حق ستیزی چنین گفتاری می‌گویند «وقالوا قلوبنا غلف بل لعنهم الله بکفرهم فقلیلا ما یؤمنون؛ و گفتند: دل‌های ما در غلاف است (پوششی آن را فرا گرفته، ولی نه، چنین نیست) بلکه خدا به سزای کفر (و حق ستیزی) شان، لعنتشان (مطرود درگاهش)کرده است، پس چه اندک‌اند کسانی که ایمان می‌آورند». منبع: بقره/سوره۲، آیه۷ · توبه/سوره۹، آیه۸۷ · منافقون/سوره۶۳، آیه۳ · نسا/سوره۴، آیه۱۵۵ · غافر/سوره۴۰، آیه۳۵ · فصلت/سوره۴۱، آیه۵-۳ · بقره/سوره۲، آیه۸۸