ابراء: احکام ابراء

ابراء، لازم است و ابراء کننده پس از ابراء نمی‌تواند از آن بازگردد. اگر کسی حق ثابت بر ذمه دیگری را به وی هبه کند، در این که نوع هبه، ابراء به شمار می‌رود تا از سوی ابراء شونده نیازمند قبول نباشد، یا این که ابراء نیست تا نیازمند قبول باشد- هر چند فایده ابراء را دارد- اختلاف است. اگر فردی بدهی خود را برای طلبکار ( محال له ) حواله کند، در این که ذمّه حواله دهنده ( محیل ) به صرف حواله برئ می‌شود یا تنها در صورتی که طلبکار، حواله دهنده را ابراء کند، اختلاف است. اگر مضمون له ، ضامن را ابراء کند، ذمّه مضمون عنه نیز برئ می‌شود، لیکن ابراء ذمّه مضمون عنه، صحیح نیست؛ زیرا با ضمانت، حق بر ذمّه ضامن مستقر شده است نه مضمون عنه. اگر مکفول له، ذمّه مکفول را ابراء کند، ذمّه کفیل نیز برئ می‌شود، امّا عکس آن چنین نیست. ابراء در اصل، امری مباح است، لیکن گاه با پیدایش عوارضی حکم دیگری پیدا می‌کند، مانند این که ابراء مدیون مؤمن در صورت ناتوانی از پرداخت دین ، مستحب است و در صورت شرط کردن آن در ضمن عقد لازم، واجب می‌شود. منبع: الحدائق الناضرة، ج۲۲، ص۳۰۷ · جواهر الکلام، ج۲۸، ص۱۶۳ · جواهر الکلام، ج۲۶، ص۱۶۳ · جواهر الکلام، ج۲۶، ص۱۲۷ · جواهر الکلام، ج۲۶، ص۲۰۶