اثر (فقه): تناسب اثر با شیء مؤثر

اثر در اصل، به معنای باقی مانده از چیزی است، لیکن باقی مانده از هر چیز، متناسب با آن است؛ به عنوان مثال: ۲. ۱ - اثر عقد، ایقاع، زوجیت و... اثر هر یک از عقد ، ایقاع ، زوجیّت ، مالکیّت و مانند آن‌ها، احکام تکلیفی یا وضعی مترتّب بر آن‌ها است. ۲. ۲ - اثر متکلّم اثر متکلّم ، کلام او است؛ چنانچه در علم درایه ، بر حدیث ، اثر اطلاق شده است. ۲. ۳ - اثر مسجد، قبر و نجاست اثر مسجد و قبر ، اجزای بر جای مانده از آن دو و اثر نجاست ، ذرّات، رنگ ، طعم و بویی است که از آن باقی می‌ماند. ۲. ۴ - اثر انگشت اثر انگشت ، علامت و نشانۀ آن است، و گاه به طور مجاز به مناسبت حالّ و محل، اثر بر محل عارض شدن اثر اطلاق می‌شود مانند آثار سجده که بر مواضع هفت‌گانه که هنگام سجده بر زمین نهاده می‌شوند اطلاق می‌گردد.