اثرسنجی سوگیریهای شناختی بر کیفیت عدالت در تصمیمگیری قضات دادگاههای کیفری
نویسندگان: ساکیانی, زهرا، واعظی, سیدعباس
نشریه: مجله حقوقی دادگستری، دوره 86، شماره 119، 2022/09/23
چکیده:
مشخص است که بخش عمدهای از کیفیت یک نظام قضایی، وابسته به کیفیت تصمیمهایی است که قضات آن اتخاذ میکنند. حتی قضاتی با تجربه و دانش بالا نیز ممکن است مرتکب اشتباهاتی بشوند لیکن حداقل انتظار این است که قضات مرتکب خطاهای نظاممند نشوند. این در حالی است که بر اساس نتایج برخی مطالعات در حوزۀ اقتصاد رفتاری میتوان گفت در قسمتهای مختلف تصمیمگیری قضایی اعم از کشف وقایع پرونده، انتساب مسئولیت کیفری و بهویژه تعیین مجازات برای مجرمان ممکن است عواملی بر تصمیمگیری قضات مؤثر باشند که بهلحاظ هنجاری و منطقی نباید اثرگذار باشند. اقتصاد رفتاری شاخهای از اقتصاد است که با استفاده از علومی نظیر روانشناسی و جامعهشناسی، سعی در واقعبینانهتر کردن فرضهای اقتصادی دارد. لذا توصیف تصمیمهای قضایی با استفاده از سوگیریهای شناختی، آن را به حوزۀ جامعهشناسی کیفری و روانشناسی قضایی نزدیک میسازد. با پذیرش این مسئله که عواملی فراتر از مسائل قانونی میتوانند بر تصمیمهای قضایی و نیز رفتار قضات تأثیرگذار باشند، زمینه برای ورود رویکردهای میانرشتهای برای توضیح تصمیمهای قضایی و رفتارهای قضات فراهم میشود. این مقاله که با روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده، به دنبال آن است که عوامل فوقالذکر را تبیین و راهکارهای احتمالی برای مواجهه با آنها را شناسایی نماید تا از این طریق بتوان در جهت بهبود تصمیمگیریها و افزایش عدالت قضایی گام برداشت. راهکارهای پیشنهادی را میتوان در دو قالب آموزشهای ضمن خدمت قضات و معماری مناسبتر ساختارهای تصمیمگیری خلاصه نمود.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
