دکترین
اجاره: مصادیق اجاره در قرآن
در قرآن به چند نمونه از مصادیق اجاره اشاره شده است که به بیان آنها می‌پردازیم. ۱۵.
۱ - اجیر شدن حضرت موسی قرآن در آیات ۲۵ـ۲۹ قصص/۲۸ به داستان اجیر شدن موسی به‌دست شعیب اشاره کرده، می‌گوید: شعیب پس از پیشنهاد یکی از دخترانش مبنی بر به خدمت گرفتن موسی (علیه السلام) به وی گفت: «اِنّی اُریدُ اَن اُنکِحَکَ اِحدَی ابنَتَیَّ هـتَینِ عَلی اَن تَأجُرَنی ثَمـنِیَ حِجَج فَاِن اَتمَمتَ عَشرًا فَمِن عِندِکَ؛ من می‌خواهم یکی از این دو دختر را به نکاح تو درآورم؛ به این ( شرط ) که ۸ سال برای من کار کنی و اگر ده سال را تمام کردی، اختیار با تو است». ۱۵.۱.
۱ - جواب از اشکال در مورد ب. ت. ب. کراهت اجیر شدن برای دیگری، جای این پرسش است که چرا موسی، آن هم برای زمانی طولانی اجیر شعیب شد؟ در این مورد گفته شده اجیر شدن موسی مصلحت و قضای الهی بود؛ چرا که موسی مدتی از عمر خویش را در نعمت و رفاه گذرانید؛ ازاین‌رو تقدیر الهی این بود که مدتی نیز چوپان گوسفندان شعیب باشد و از کلام برخی از مفسران استفاده می‌شود که اجیر شدن موسی بهانه‌ای برای باقی ماندن وی در مدین و درس آموختن از مکتب آن پیامبر بزرگ الهی بوده است. اگرچه به اقتضای مقام، وظیفه موسی (علیه السلام)همان چرای گوسفندان بوده است. ۱۵.۱.
۳ - اقوال در اجرت موسی درباره اجرت موسی (علیه السلام) نیز از ظاهر آیه چنین به دست می‌آید که اجرت، تزویج دختر شعیب بوده است. ولی برخی گفته‌اند: کلام شعیب که گفت «اِنّی اُریدُ اَن اُنکِحَکَ...»، قرارداد قطعی نبوده است؛ به این دلیل که شعیب مشخص نکرد کدام دختر، همسر موسی (علیه السلام) باشد؛ بلکه فقط یک پیشنهاد بوده است، و عده‌ای گفته‌اند اجیر شدن موسی شرط ازدواج بوده؛ به این معنا که شعیب به موسی گفت: من یکی از دخترانم را به ازدواج تو در می‌آورم به شرط این‌که ۸ سال برای من کار کنی و مهر و اجرت چیز دیگری بوده است. پیامبر (صلی الله علیه وآله) در روایتی فرمود: «إنّ موسی آجر نَفسَه ثمانی سنین أو عشراً علی عفّة فرجه و طعام بطنه؛ موسی (علیه السلام) خود را در مقابل حفظ پاک‌دامنی و سیر شدن شکمش ۸ یا ۱۰ سال اجاره داد». ۱۵.
۲ - پیشنهاد اجیر شدن به ذوالقرنین قرآن در آیات ۸۳ـ۹۸ کهف/۱۸ به داستان ذوالقرنین اشاره کرده، می‌گوید: ذوالقرنین در ادامه سفر خود به قومی برخورد که به او گفتند: «یـذَا القَرنَینِ اِنَّ یَأجوجَ ومَأجوجَ مُفسِدونَ فِی الاَرضِ فَهَل نَجعَلُ لَکَ خَرجـًا عَلی اَن تَجعَلَ بَینَنا وبَینَهُم سَدّا؛ ای ذوالقرنین! یأجوج و مأجوج سخت در زمین فساد می‌کنند. در نتیجه پیشنهاد آنان اجیر کردن ذوالقرنین در برابر پرداخت اجرت بوده است؛ امّا او از پذیرش کار در مقابل دریافت اجرت امتناع کرد و گفت: آنچه خدا به من تمکّن داده، از اجرت و کمک مالی شما بهتر است؛ ولی مرا با نیروی انسانی یاری کنید و برایم وسایل مورد نیاز از‌جمله قطعات آهن و مس گداخته بیاورید.
منبع: قصص/سوره۲۸، آیه۲۵۲۹ · قصص/سوره۲۸، آیه۲۷ · الحدائق، ج۲۱، ص۵۹۶ · الفرقان، ج۱۹ـ۲۰، ص۳۳۶ · نمونه، ج۱۶، ص۶۹ · جامع‌البیان، مج۱۱، ج۲۰، ص۸۰ـ۸۱ · مجمع‌البیان، ج۷، ص۳۹۰ · قصص/سوره۲۸، آیه۲۳۲۴ · المیزان، ج۱۶، ص۲۶ · التحریر و التنویر، ج۲۰، ص۱۰۸ · المیزان، ج۱۶، ص۲۶۲۷ · الدرالمنثور، ج۶، ص۴۰۸ · کهف/سوره۱۸، آیه۸۳۹۸ · کهف/سوره۱۸، آیه۹۴ · جامع‌البیان، مج ۹، ج ۱۶، ص۳۰ · تفسیر قرطبی، ج۱۱، ص۴۰ · المیزان، ج۱۳، ص۳۶۴
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.