اجرای اختیاری حکم مهلت ضمانت اجرا حقوقی ۳۱۹ — سازش نامه تنظیم شده در قسمت اجراء

شکل انجام شود: ۸۱ سازش نامه تنظیم شده در دفتر اسناد رسمی – ب. ت. ب. ملاک ماه ۱۸۱ ق.ج طرفین می توانند سازش نامه را در دفتر اسناد رسمی یعنی نزد سردفتر تنظیم نموده و آن را به قسمت اجرا تسلیم کنند و البته در این صورت مفاد سازش نامه باید صریحاً و منجزاً حاوی توافق طرفین بر این امر باشد که حکم اجرا شده تلقی می شود و پرونده اجرایی در رابطه میان طرفین مختومه میباشد؛ در این صورت با تسلیم سازش نامه رسمی به دادورز مأمور اجرا توسط هر یک از طرفین، انجام هرگونه اقدام اجرایی علیه م. ع. د. پیوند با محکوم به منتفی می شود؛ اگر چه ممکن است برای گرفتن حق اجرای حکم از م. ع. اگر در مهلت مقرر ده روز سازش حاصل نشده باشد) پرونده اجرایی مفتوح بماند نک ش. ۱۳۳۵ به بعد پرسش این است که چنانچه به موجب سازش نامه رسمی م. ع. تعهدی نموده باشد اما بعداً به آن عمل نکند محکوم له چه اقدامی باید معمول دارد؟ روشن است که مراجعه به دادورز مأمور اجرا) برای به جریان انداختن پرونده اجرایی پیشین ممکن نیست زیرا پرونده از این نظر مختومه شده است؛ اما محکوم له می تواند مفاد سازش نامه یاد شده را ب. ت. ب. ملاک ماده ۱۸۱ ق.ج و ب. ت. ب. آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا در اجرای ثبت» به اجرا بگذارد. ۲ سازش نامه تنظیم شده نزد دادگاه - شکل دیگر سازش میان طرفین، تنظیم سازش نامه نزد دادگاه م. ب. مواد ۱۸۲ و ۱۸۶ به بعد ق. ج؛ نک ش. ۲۴۲ به بعد؛ در این صورت دادگاهی که حکم تحت نظر آن اجرا می شود نک ش. ۹۲۱) نیز برای احراز حصول سازش میان طرفین صالح است. همچنین م. ع. می تواند ب. ت. ب. مواد ۱۸۶ به بعد همان قانون از دادگاه محل اقامت محکوم له درخواست سازش کند و در صورت حصول سازش در این دادگاه صورت مجلس سازش که به دستور ماده ۱۸۴ ق.ج تنظیم می شود به قسمت اجرای تسلیم می شود. چنانچه سازش نامه نزد دادگاه تنظیم شود، تمام نکاتی که در مورد سازش نامه رسمی تنظیمی در دفتر اسناد رسمی گفته شد، تا آنجا که قابل انطباق باشد، در اینجا نیز معتبر است؛ از جمله آنکه پس از تسلیم سازش نامه به دادورز آن پرونده اجرایی، از حیث رابطه میان طرفین مختومه می شود. در این صورت چنانچه م. ع. ب. تعهدانی که در سازش نامه پذیرفته است عمل ننماید محکوم له باید از دادگاه صالح، اجرای مفاد سازش نامه مزبور را برابر ماده ۱۹۳ ناظر به ماده ۱۸۴ ق. ج، درخواست کند تا براساس آن اجراییه صادر شود و در واقع پرونده اجرایی دیگری تشکیل شود. سازش نامه تنظیم شده در قسمت اجراء - شکل دیگر سازش میان طرفین، تنظیم سازش نامه عادی خارج از دادگاه و تسلیم آن توسط طرفین به دادورز و تنظیم صورت مجلس در این باره توسط مأمور اجرا و امضای آن از سوی مأمور اجرا و طرفین است و یا حتی تنظیم سازش نامه در دفتر فواحد اجرای احکام به همین ترتیب در هر یک از این دو صورت چنانچه سازش میان طرفین محرز باشد و مفاد سازش نامه صریحاً گویای مختومه شدن پرونده اجرایی در رابطه میان طرفین باشد پرونده اجرایی از این حیث مختومه میشود. اما پرسش در اینجا نیز این است که چنانچه م. ع. ب. تعهداتی که در سازش نامه یاد شده پذیرفته بعداً عمل ننماید محکوم له چه اقدامی می تواند انجام دهد؟ در پاسخ باید گفت که چنین سازش نامه ای به مفهوم اخص واژه، لازم الاجرا نمی باشد زیرا اگرچه نزد مأمور اجرا که مأموری رسمی است تنظیم شده اما لازم الاجرا بودن آن در هیچ نصی پیش بینی نشده است؛ در حقیقت سازش نامه طرفین در صورتی لازم الاجرا م. ب. که نزد دادگاه یا سردفتر اسناد رسمی تنظیم شده باشد. چون لازم الاجرا بودن آن در مواد ۱۸۱، ۱۸۴ و ۱۹۳ ق.ج. پیش بینی شده است. پس چون سازش نامه ای که طرفین خارج از دادگاه تنظیم و به قسمت اجرا تسلیم می نمایند و نیز سازش نامه ای که در دفتر واحد اجرای احکام و یا حتی در مراجعی مانند دادسرا تنظیم می شود لازم الاجرا نمی باشد، اگرچه به شرط محرز بودن سازش و صریح بودن آن پرونده اجرایی را میان طرفین مختومه می نماید اما در صورت خودداری م. ع. (یا محکوم له از اجرای مفاد آن، طرف مقابل میتواند با استناد به آن برابر قواعد عام در دادگاه صالح اقامه دعوا نموده و الزام متعهد را به اجرای تعهدات موضوع این سند سازش نامه بخواهد.