احتیاط

احتیاط به معنای انجام دادن عمل به گونه‌ای است که موجب یقین به فراغ ذمه و ادای تکلیف واقعی شارع گردد. این مفهوم که در کنار اجتهاد و تقلید یکی از راه‌های انجام فرایض شرعی است، به معنای تلاش مکلف برای موافقت قطعی با تکالیف احتمالی در موارد عدم قطع به حکم واقعی است. دایره شمول احتیاط از اصل احتیاط وسیع‌تر است و مواردی همچون عبادات ، معاملات ، عقود و ایقاعات را در بر می‌گیرد. این شیوه عمل در نگاه فقیهان معاصر یک واجب تخییری محسوب می‌شود که به دو دسته کلی واجب و مستحب تقسیم می‌گردد. اقسام احتیاط عبارتند از: • احتیاط واجب که در آن فتوای صریحی از فقیه صادر نشده و رجوع به مجتهد دیگر در آن جایز است. • احتیاط مستحب که پیش یا پس از آن، فتوای مشخصی از سوی مجتهد صادر شده است. • احتیاط در عبادات که ممکن است مستلزم تکرار عمل (مانند جمع بین قصر و اتمام ) باشد یا نباشد. در حالی که اصل عملی تنها در موارد شک در مکلف‌به جاری می‌شود، مفهوم عام احتیاط شامل تمامی ابعاد فقهی برای تضمین رسیدن به واقعیتِ حکم الهی است.