دکترین
احراز اختلاف در رویه دیوان بینالمللی دادگستری در کشاکش شکلگرایی حقوقی و واقعگرایی حقوقی
احراز اختلاف در رویه دیوان بینالمللی دادگستری در کشاکش شکلگرایی حقوقی و واقعگرایی حقوقی
نویسندگان: میر محمدی, سید مصطفی، حریریان, لادن
نشریه: مجله حقوقی بین المللی، دوره 42، شماره شماره 77 ( بهار)، 2025/04/21
چکیده:
دیوان بینالمللی دادگستری، مهمترین نهاد بینالمللی در زمینۀ رسیدگی به اختلافات میان دولتهاست و هدف اصلی آن، حل و فصل اختلافات دولتها در قضایای ترافعی، و پاسخدادن به سؤالات نهادهای دارای صلاحیت در قالب نظر مشورتی است؛ ضمن اینکه توسعۀ حقوق بینالملل جزو تبعات اشتغال قضایی دیوان است و آرای دیوان نیز گاهی به حمایت از آن میپردازد. دیوان در فرایند رسیدگی به دعاوی غالباً از دو رویة شکلگرایی(فرمالیسم) حقوقی و واقعگرایی بهره میبرد، ولی اتخاذ هر یک از این رویهها، تبعاتی را بر فرآیند رسیدگی و به تبع آن، عرصة حقوق بینالملل همراه دارد. پژوهش حاضر در صدد است تا پیامد گرایش دیوان به هریک از این رویهها بالاخص شکلگرایی حقوقی را بررسی کرده و به آثار و نتایج آن بپردازد. نتایج پژوهش نشان میدهد که امتناع از احراز صلاحیت بهطور فزایندهای مشروعیت و اثربخشی دیوان را بهعنوان برترین نهاد قضایی جهان به سبب سلب فرصتهای موجود در زمینه توسعه حقوق بینالملل و نیز تأثیرپذیری از واقعیات سیاسی تضعیف میکند، چرا که شکلگرایی حقوقی باعث ناپویایی، عدم انعطاف و سیاسیکاری دیوان میشود؛ لذا ضروری است دیوان برای غلبه بر ملاحظات سیاسی، با استناد به اصل ماوروماتیس و اتخاذ رویکرد واقعگرایی، در گسترش حقوق بینالملل مؤثر باشد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
