احراز تصرف خوانده بر ملک — (۷) در ضمن با دادخواست خلع ید

غیر قانونی بودن تصرف متصرف. (۲) دعوای خلع ید فرع بر اثبات مالکیت است و اولین شرط دعوای خلع ید این است که خواهان مالک رسمی ملک باشد. بنابراین در املاکی که ثبت نشده است، ضمن دادخواست خلع ید باید دادخواست اثبات مالکیت نیز طرح شود. (۳) بازداشت و یا در رهن بودن ملک مانع استماع دعوای خلع ید نخواهد بود. (۴) طرح دعوای خلع ید در دادگاه حقوقی مانع شکایت کیفری به عنوان رفع تصرف عدوانی نمی باشد. (۵) اگر مبنای تصرف خوانده قراردادی باشد که مهلت آن به اتمام رسیده و متصرف متعهد به تخلیه ی ملک است به جای دادخواست خلع ید باید دعوای تخلیه ی ید تقدیم شود. (۶) اجرای حکم خلع ید از ملک منوط به تخلیه و تحویل ملک است؛ ولی در برخی موارد از جمله در مورد املاک مشاع دادگاه فقط ملک را تخلیه میکند؛ اما به هیچ یک از مالکین مشاعی ملک را تحویل نمی دهد. (۷) در ضمن با دادخواست خلع ید می توان الزام متصرف به پرداخت اجرت المثل ایام تصرف را نیز از دادگاه مطالبه کرد. (۸ در دعوای خلع ید از ملک مشاع بهتر است که دعوا علیه ی همه ی شرکا مطرح شود. ۹ اگر بین مالکین مشاع تقسیم نامه وجود داشته باشد نمیتوان دادخواست خلع ید مطرح کرد. (۱) اگر متصرف در ملک بدون اذن مالک اقدام به ساخت بنا و یا کاشت درخت کرده باشد حتی با صدور حکم خلع ید نیز نمیتوان اقدام به تخریب بنا و یا قطع درختها کرد و خواهان باید در ضمن دادخواست خلع ید قلع و قمع بنا و قطع اشجار را نیز بخواهد. به عبارت دیگر اجرای حکم خلع ید منوط به قلع و قمع بنا و یا قطع اشجار است و تا قبل از آن حکم خلع ید اجرا نمی شود. (۱۱) اگر متصرف در ملک با اجازه ی مالک اقدام به ساخت بنا و یا کاشت درخت کرده باشد نمیتوان حکم به خلع ید و قلع و قمع بنا و یا قطع درخت صادر کرد؛ زیرا متصرف قانوناً مالک بنا و یا درخت است. (۱۲) اگر برای دادگاه محرز شود که فردی که ملک را متصرف شده است، بدون سوء نیت و بر اثر اشتباه محاسباتی در ملک، بنا ساخته و یا درخت غرس کرده دادگاه حکم به خلع ید نمی دهد؛ بلکه حکم به پرداخت قیمت زمین توسط متصرف و اصلاح سند به نام متصرف صادر میکند. (۱۳) چنان چه مالک ملک فوت کند هر یک از ورثه می توانند به طرفیت سایر وراث که در ملک تصرف دارند، دادخواست خلع ید تقدیم کنند. (۱۴) اگر شخصی به صورت رسمی مالک منافع ملک باشد و شخص دیگری به صورت غیر قانونی ملک را تصرف کند، مالک منافع ملک میتواند دعوای خلع ید را علیه ی متصرف غیر قانونی مطرح کند. بر این اساس مستأجری که قرارداد اجاره ی دارد حق دارد علیه ی متصرف غاصب طرح دعوای خلع ید کند.