احراز مالکیت مشاعی مال بین دو یا چند نفر — نکته در خصوص ماهیت شرکت و مباحث

شرکت ارادی یا اختیاری: در این حالت دو یا چند نفر با توافق و تراضی یکدیگر در مال یا کاری شریک میشوند که این نوع شرکت خود به دو دسته تقسیم میشود: اول توافقی که باعث ایجاد اشاعه در مال میشود، بدون اینکه شرکا به دنبال کسب سود و جنبه اقتصادی آن باشند، مثلاً مشاعاً زمینی خریداری میکنند تا در آن خانه ای احداث کنند و ساکن شوند. دوم در حالت دوم دو یا چند نفر توافق میکنند هر کدام آورده ای بیاورند تا فعالیتی را آغاز کنند و به دنبال سودآوری و جنبه اقتصادی کار هستند. برای مثال دو نفر کارگاه تعمیرات خودرو تأسیس میکنند و با هم شریک میشوند یا سه نفر در کارگاه تولید لباس با یکدیگر شریک میشوند. این نوع شرکتها چون در اداره ثبت شرکتها ثبت نمیشوند و دارای شناسه ملی یا شماره ثبت نیستند، شرکت تجاری محسوب نشده و به آنها به دلالت ماده ۲۲۰ قانون تجارت شرکتهای عملی می گویند که فاقد شخصیت حقوقی اند، اما همه شرکا مسئولیت تضامنی دارند. در این رابطه در بخش اثبات عقد شراکت مفصل توضیح داده شد. در شرکت مدنی چه به صورت قهری و چه به صورت ارادی هر شریکی میتواند بر طبق ماده ۵۸۹ قانون مدنی هر زمان که بخواهد درخواست تقسیم مال مشترک یا مشاعی را از دادگاه یا اداره ثبت حسب مورد تقاضا نماید مثلاً زمینی بین دو نفر مشاع باشد یا اتوبوسی بین ۳ نفر مشترک باشد مگر آنکه به مدت معینی ملتزم شده باشند که حق بر هم زدن اشاعه یا اشتراک را ندارند. برای مثال یک کارگاه پوشاک که بین سه نفر مشترک است، طبق قرارداد منعقده تا ۱۰ سال قابل انحلال و تقسیم نباشد. به این نوع تقسیم که از دادگاه خواسته میشود تقسیم به اجبار میگویند ولی هرگاه شرکاء با تراضی هم نسبت به تقسیم مال مشاع اقدام کنند به آن تقسیم به تراضی می گویند که در این صورت وفق تقسیم نامه عمل میشود و کار به دادگاه نمیکشد. نکته در خصوص ماهیت شرکت و مباحث مربوط به آن در بخش اثبات شراکت به طور کامل توضیح داده شده است. سؤال: ماهیت تقسیم چیست؟ از نظر دکتر کاتوزیان تقسیم» تعیین و تمیز حق یا حصه درخواست کننده از تمام مال معین انطباق نداشته بلکه خود عقدی است مستقل بنابراین عمل حقوقی محسوب میشود کاتوزیان عقود معین، ج ۲، ش ۲۶). انواع تقسیم از حیث ماهیت مال از حیث ماهیت مال، تقسیم به سه دسته منقسم می شود. تقسیم اعیان که فرض مبتلابه است مثل خودرو یا ملک تقسیم منافع یا مهایات مثل منافع مورد اجاره و سرقفلی و تقسیم طلب مثل زمانی که مورث از یکی طلب داشته و فوت نموده و طلب وی به وراث به ارث رسیده است. با دو مورد اخیر کمتر مواجه هستیم. تقسیم» از حیث ماهیت اموال به سه نوع منقسم میشود: