ادله در دعوای اثبات نسب — اما اقرار به نسب

مرجع صالح دادگاه صالح جهت رسیدگی به دعوا بر طبق بند ۱۱ ماده ۴ قانون حمایت خانواده دادگاه خانواده محل اقامت خوانده است. به دلالت ماده ۸ قانون حمایت خانواده رسیدگی در دادگاه خانواده با تقدیم دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی مدنی انجام می شود. چه کسانی باید خوانده دعوا قرار گیرند؟ در وهله اول کسانی که از صدور حکم متضرر میشوند باید طرف دعوا قرار گیرند. مثلاً در نفی ولد دعوا باید به طرفیت مادر اقامه شود. دکتر صفایی معتقد است در دعوای نفی ولد اگر فرزند صغیر باشد، علاوه بر مادر دعوا باید به طرفیت قیم موقتی که از سوی دادستان نصب می شود اقامه گردد. زیرا پدر در این دعوا نمایندگی خود را از دست می دهد و دعوا به طرفیت خود صغیر نیز نمیتواند مطرح شود. ایشان این حکم را از ماده ۹۹ قانون امور حسبی و ماده ۱۲۵۰ قانون مدنی استنباط کرده اند صفایی مختصر حقوق خانواده ش ۳۳۵). ۵ راه های اثبات نفی ولد و نفی نسب شهادت شهود برای مثال شاهد شهادت بدهد که پدر ظاهری طفل در زمان انعقاد نطفه در مسافرت بوده است یعنی پدر در صدد این باشد که خلاف اماره فراش را به اثبات برساند. همان طور که گفته شد، این دعوا باید ظرف ۲ ماه از تاریخ تولد طفل یا ۲ ماه از تاریخ اطلاع از تولد مطرح شود. یا افرادی شهادت دهند طفل از مادر ظاهری متولد نشده است و مشاهده کردند که از زن دیگری به دنیا آمده است و زن بنا به دلایلی تاکنون خلاف واقعیت را عنوان می نمود. اقرار اقرار به جهت نفی ولد یا نفی نسب جایگاه چندانی نمی تواند داشته باشد. زیرا به صرف اقرار پدر یا مادر یا برادر مبنی بر عدم رابطه خونی با فرد نمی تواند دلیل قانع کننده ای بر نفی نسب باشد. از طرف دیگر نیز نمی توان اقرار فرزند حتی اگر کبیر شده باشد را به عنوان دلیل قانونی مورد قبول قرار داد، زیرا فرد متولد شده اطلاعی از چگونگی انعقاد نطفه و ولادت خود ندارد. اما اقرار به نسب، همانطور که در بخش اثبات نسب بیان شد، می تواند یکی از ادله قانونی اثبات دعوا باشد ماده ۱۲۷۳ قانون مدنی آزمایش خون یا DNA علی الاصول از طریق آزمایش خون و همچنین آزمایش DNA در نفی ولد یا نفی نسب نتیجه دقیقی به دست می آید و دقت آن بیش از ۹۹٪ است. برخلاف اثبات نسب که آزمایش خون از دقت کمتری برخوردار است با دقت تقریبی ۷۵) و همچنین آزمایش DNA در مواقعی که رابطه نامشروع با سایر بستگان نسبی شوهر انجام میشود مثل پدر شوهر یا برادر شوهر). با این حال از نظر فقهای عظام معاصر صرف آزمایش مذکور به تنهایی دلیلی بر اثبات دعوا محسوب نمیشود، مگر آنکه موجب علم قاضی شود به عبارتی اعتبار نظریه کارشناسی را دارد. اداره حقوقی قوه قضائیه نیز در این رابطه در نظریه مشورتی شماره ۷۱۹۸/۱۱۸۹ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۶ بیان داشت: در خصوص تأثیر آزمایش دیان ای در دعوای نفی ولد مقرره قانونی وجود ندارد؛ بنابراین به لحاظ سکوت قانون در خصوص تأثیر آزمایش مذکور در این موضوع ب. ت. ب. اصل ۱۶۷ قانون اساسی و ماده ۳ قانون آیین دادرسی مدنی باید به منابع معتبر اسلامی یا فتاوای معتبر مراجعه کرد. سؤال در چه مواردی دادگاه موضوع را از طریق آزمایش خون یا DNA بررسی میکند؟ آیا در همه موارد دادگاه باید از طریق کارشناسی مربوط به آزمایش DNA به دعوا رسیدگی کند؟