ارزیابی اسناد حدیث: مستند سازی احادیث

سنت و حدیث به معنای قول ، فعل و تقریر معصوم ، دومین منبع دینی مسلمین است. در «علم حدیث»، بخش وسیعی از مباحث، به مستندسازی و ارزشیابی مربوط است؛ در محور دوم، روشن می‌شود که حذف و اضافه یا جابجایی عمدی که مغیر معناست، در حدیث اعمال نشده است. در محور سوم، حدود نقل به معنا و جابجایی‌های غیر مغیر معلوم می‌گردد. این محورهای سه گانه، هم بحثهای نظری و مبنایی دارد و هم بحثهای تطبیقی و عملی. لیکن دو محور دیگر به گونه‌ای منسجم و ضابطه مند، مورد توجه نبوده است. به عبارت دیگر، عنوانهای یاد شده فوق، مباحث درجه دوم‌اند؛ زیرا در رتبه نخست، باید معلوم گردد که شارع، چه راهی را برای ارزشیابی اسناد منسوب به خود ارائه داده است و عقلا از چه راههایی تبعیت می‌کنند و آیا شیوه شرع و عقلا یکی است یا با یکدیگر تفاوت دارد؛ آنگاه به این مباحث پرداخته شود.