ارفاق: تعریف ارفاق

ارفاق در فقه به عنوان حکمت برخی از احکام ذکر شده است مانند: ۱_ تشریع زکات و خمس به جهت ارفاق به فقرا؛ ، ۲_ جواز تأخیر پرداخت آن تا پایان سال برای ارفاق به پرداخت کننده؛ و ان جاز له التاخیر فی الاداء الی‌ آخر السنة، فلیس تمام الحول شرطاً فی وجوبه، و انّما هو ارفاق‌ بالمالک؛ ۴_ قصر نماز در سفرجهت ارفاق به مسافر؛ ۵_ استحباب طولانی نکردن نماز توسط امام جماعت برای ارفاق به افراد ضعیف؛ ۶_ جواز زیر سایه قرار گرفتن زن در احرام برای ارفاق به زنان؛ ۷_ مستحب است طلبکار برای وصول بدهی خود، به بدهکار سخت نگیرد و به او ارفاق نماید. و انّما الاشکال فی ا نّه هل یجب علیه القبول لو تبرّع المدیون بادائه‌ام لا؟ وجهان، بل قولان، اقواهما الثانی، الّااذا علم بالقرائن انّ التاجیل لمجرّد ارفاق‌ علی المدیون؛ من دون ان یکون حقّاً للدائن‌.» و اما دین سررسیددار، پس اشکالی نیست که پیش از آن‌که سررسیدش برسد طلبکار حق مطالبه آن را ندارد، ولی اشکال در این است که اگر بدهکار، تبرعاً اقدام به ادای آن کرد آیا بر طلبکار قبول آن واجب است یا نه؟ دو وجه، بلکه دو قول است که اقوای آن‌ها دومی است (که واجب نیست)؛ (که در این صورت واجب است) ۸- قصاص در عضو ، در گرمای شدید و سرمای شدید درصورتی‌که ترس از سرایت باشد وجوباً و در غیر این مورد، از جهت ارفاق‌ به جانی تاخیر می‌افتد. و اگر در این فرض، مجنی علیه ، راضی نباشد در جواز تاخیر نظر است. منبع: مجمع الفائدة، ج۴، ص۲۳۷ · مستند العروة (الخمس)، ص۲۴۳ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۵، العروة الوثقی، ج۲، ص۲۰۷، مسالة۷۲ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۵، العروة الوثقی، ج۲، ص۲۰۷، مسالة۷۴ · مختلف الشیعة، ج۳، ص۴۸۳ · جواهر الکلام، ج۱۴، ص۲۵۷ · تذکرة الفقهاء، ج۳، ص۲۴۱ · حج (گلپایگانی)، ج۲، ص۲۴۰ · الحدائق الناضرة، ج۲۰، ص۱۸۶ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۶۸۹، کتاب الدین، مسالة۲ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۷۹، کتاب القصاص، القسم الثانی فی قصاص ما دون النفس، مسالة۱۳