ازدواج (فقه): اسباب حرمت ازدواج دو شخص

اسباب حرمت ازدواج دو شخص با یکدیگر عبارت است از: ۳. ۱ - نسب ازدواج با محارم نسبی حرام است. از زنان: مادر ، دختر ، خواهر ، خاله ، عمّه ، دختر خواهر و دختر برادر و همین‌طور به پایین (دختر فرزند خواهر یا دختر فرزند برادر...)، و از مردان: پدر ، پسر ، برادر ، دایی ، عمو ، پسر خواهر و پسر برادر و همین طور به پایین (پسر فرزند برادر یا پسر فرزند خواهر...) محارم نسبی‌اند. ۳. ۲ - رضاع اگر کودکی با شرایط معتبر از زنی شیر بخورد، حکم محارم نسبی بر او جاری می‌شود. ۳. ۳ - مصاهره (پیوند زناشویی) مصاهره موجب دو نوع حرمت می‌شود: ۳.۳. ۱ - حرمت ابدی ازدواج مرد با مادر زن خود هر چند با زن آمیزش نکرده باشد، و نیز ازدواج او با دختر زن که از مرد دیگر است، در صورت آمیزش با زن و همچنین ازدواج زن با پدر و فرزندان شوهر که از زن دیگر هستند، برای همیشه حرام است. ۳.۳. ۲ - حرمت جمع جمع کردن در ازدواج میان دو خواهر در یک زمان حرام است. همچنین به صرف عقد کردن زنی جمع میان او و دخترش حرام است. هر چند تا هنگامی که با مادر دختر آمیزش صورت نگرفته باشد، دختر زن حرمت ابدی ندارد. به قول مشهور ازدواج با دختر خواهر یا دختر برادر زن در صورت راضی نبودن زن، حرام است. ۳. ۴ - آمیزش به شبهه به قول مشهور، آمیزش به شبهه مانند آمیزش مرد با زنی به گمان این که همسر خود او است در حکم ازدواج صحیح است و موجب حرمت ابدی مادر زن و دختر وی بر مرد و نیز حرمت دائمی پدر مرد و فرزندان وی بر زن می‌شود. ۳. ۵ - زنا زنا کردن مرد با مادر زنی یا دختر او پیش از ازدواج با آن زن، موجب حرمت ابدی زن بر مرد است، امّا پس از ازدواج، موجب این حرمت نیست و به قول مشهور فرقی نمی‌کند که پیش از زنا ، با همسر خود آمیزش کرده باشد یا نکرده باشد. همچنین زنا کردن مرد با زن شوهردار و زنی که در عدّۀ طلاق رجعی است، موجب حرمت ابدی زن بر مرد می‌شود. ۳. ۶ - لواط لواط موجب حرمت ابدی مادر، خواهر و دختر مفعول بر فاعل است، امّا اگر این عمل پس از ازدواج با یکی از آنان انجام شود، موجب حرمت نیست. ۳. ۷ - ازدواج در حال عدّه ازدواج با زن در حال عدّه شخص دیگر با علم به آن و نیز علم به حرمت ازدواج در این حال، موجب حرمت ابدی زن بر مرد می‌شود. البته این در صورتی است که ارکان ازدواج صحیح باشد یعنی ازدواج با قطع‌نظر از عدّه، به لحاظ ارکان صحیح باشد. ۳.۷. ۱ - جهل یا عدم آگاهی به عده در صورت جهل به این که زن در حال عدّه است یا عدم آگاهی از حرمت ازدواج در این حال، اگر پس از ازدواج نزدیکی کرده باشد، موجب حرمت ابدی است، امّا اگر نزدیکی نکرده باشد، تنها عقد باطل است و پس از پایان عدّه می‌تواند با زن ازدواج نماید. ۳. ۸ - احصان (شوهردار بودن زن) شوهردار بودن زن نیز سبب حرمت ازدواج دیگری با او است. ۳. ۹ - احرام ازدواج مرد یا زن در حال احرام ، حرام و باطل است. ازدواج با علم به حرمت آن در این حال حتی بدون آمیزش نیز موجب حرمت ابدی زن بر مرد می‌باشد، و به قول مشهور در صورت جهل ، تنها عقد باطل است؛ هر چند آمیزش کرده باشند. ۳. ۱۰ - لعان لعان موجب حرمت ابدی زن بر مرد و مرد بر زن می‌شود. ۳. ۱۱ - قذف قذف زن کر یا لال توسط شوهر به مانند زنا -که در‌ غیر زن کر یا لال موجب ثبوت لعان می‌شود- بدون لعان موجب حرمت ابدی زن بر شوهر می‌شود. ۳. ۱۲ - کفر ازدواج دائم یا موقت زن مسلمان با مرد غیرمسلمان مطلقاً جائز نیست. ازدواج مسلمان با زن کافر غیر اهل کتاب جایز نیست و در جواز ازدواج او با زن کتابی اختلاف است. و بنابر اقوی ازدواج موقت مرد مسلمان با زن یهودی و نصرانی جائز است اما ازدواج دائم آنها بنابر احتیاط واجب ممنوع است، همچنین بنابر اقوای ازدواج مرد مسلمان با زن مجوس حرام است. ۳.۱۲. ۱ - مسلمان شدن مرد بعد از ازدواج اگر مرد و زنی از اهل کتاب با هم ازدواج کنند سپس مرد مسلمان شود، عقد ازدواج به هم نمی‌خورد. ۳.۱۲. ۲ - مسلمان شدن زن بعد از ازدواج ازدواج زن مسلمان با مرد کافر جایز نیست. اگر مرد کافر با زن کافر ازدواج کنند سپس زن پیش از آمیزش مسلمان شود، عقد ازدواج باطل است و اگر پس از آمیزش مسلمان شود، به قول مشهور، بطلان عقد متوقّف بر پایان عدّه است؛ به این معنا که اگر مرد در حال عدّه مسلمان نشد، عقد باطل می‌شود. ۳. ۱۳ - تمام کردن عدد ازدواج دائم مرد آزاد (غیر برده) با بیش از چهار زن آزاد جایز نیست. از این رو، ازدواج مردی که چهار زن دائم دارد، با زن‌های دیگر حرام و غیر صحیح است. همچنین ازدواج دائم مرد آزاد با بیش از دو کنیز حرام و غیر صحیح است. منبع: جواهر الکلام، ج۲۹، ص۲۳۷-۲۴۱ · جواهر الکلام، ج۲۹، ص۲۶۴ · جواهر الکلام ج۲۹، ص۳۴۹-۳۵۰ · فقه الصادق علیه‌السلام، ج۲۱، ص۲۴۳ · فقه الصادق علیه‌السلام، ج۲۱، ص۲۳۹ · فقه الصادق علیه‌السلام، ج۲۱، ص۲۵۳ · جواهر الکلام، ج۲۹، ص۳۷۳ · جواهر الکلام، ج۲۹، ص۴۴۶ · جواهر الکلام، ج۲۹، ص۴۴۷-۴۴۹ · العروة الوثقی مع تعالیق الامام الخمینی ج۲، ص۶۲۷، مساله ۱ · جواهر الکلام، ج۲۹، ص۴۲۸-۴۳۰ · جواهر الکلام، ج۲۹، ص۴۵۳ · جواهر الکلام، ج۲۹، ص۴۵۰-۴۵۱ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۲۴ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۲۵ · موسوعة الامام الخمینی (تحریرالوسیله)، ج۲، ص۳۰۵، کتاب النکاح، القول فی الکفر · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۲۷-۲۸ · موسوعة الامام الخمینی (تحریرالوسیله)، ج۲، ص۳۰۶، کتاب النکاح، القول فی الکفر، مساله ۱ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۵۰ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۵۱-۵۲ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۲-۹