استدبار: استدبار در نماز واجب

پشت کردن به قبله در نماز واجب ، موجب بطلان آن است. ۵.۱. ۱ - لزوم علم به رو به قبله بودن در نماز در حال نماز، باید علم داشته باشد که رو به قبله است و بنابر اقوی بیّنه‌ای (شهادت دو عادل) که بر اساس مبادی حسی باشد جای علم را می‌گیرد. و اگر علم و بیّنه ممکن نباشد، باید تمام کوشش خود را مبذول دارد و طبق گمانش عمل نماید. و اگر تحصیل گمان (نیز) امکان پیدا نکرد و چهار طرف در نظر او مساوی بود، در صورت وسعت وقت باید به چهار طرف نماز بخواند وگرنه به هر چند طرفی که وقت دارد. و اگر با علم و مانند آن ثابت شود که در بعضی از اطراف چهارگانه قبله نیست باید رو به طرف‌هایی که مورد احتمال می‌باشند، نماز بخواند. و به قبله شهر مسلمین - در نماز و قبرها و محراب‌های ایشان - در صورتی که معلوم نباشد که اشتباه است، اعتماد می‌شود. ۵.۱. ۲ - وظیفه شخص متحیر شخص متحیری که واجب است نمازش را به بیش از یک طرف بخواند چنانچه دو نماز بر او واجب باشد بنابر احتیاط (واجب) باید نماز دوم را به همان طرفی که نماز اول را خوانده بخواند، چنان که احتیاط (مستحب) آن است که نماز اول را به آن چند طرف بخواند سپس نماز دوم را شروع نماید؛ اگرچه بنابر اقوی، خواندن نماز دوم بعد از خواندن نماز اول در هر طرفی، جایز است. ۵.۱. ۳ - حکم انحراف از قبله اگر طبق دلیل معتبری به یک طرف (به عنوان قبله) نماز بخواند سپس روشن شود که آن طرف قبله نبوده است، چنانچه انحراف از قبله مابین طرف راست و چپ نمازگزار باشد نمازش صحیح است و اگر در اثنای نماز متوجه اشتباه و انحراف از قبله شود، آنچه که خوانده گذشته (صحیح) است و در بقیه نماز باید رو به قبله بایستد و فرقی بین باقی بودن وقت و عدم آن نیست. و چنانچه انحراف از قبله بیش از حد مابین راست و چپ او باشد، اگر وقت باقی است باید نماز را اعاده کند و اگر وقت گذشته، چیزی بر او نیست اگرچه معلوم شود پشت به قبله نماز خوانده است، البته احتیاط (مستحب) آن است که در صورتی که پشت به قبله نماز خوانده بلکه اگرچه پشت به آن نبوده، قضا نماید و اگر چنانچه در اثنای نماز متوجه انحراف از قبله به بیش از حد مابین راست و چپ شود در صورتی که وقت ولو برای یک رکعت داشته باشد، باید نمازش را رها کرده و رو به قبله اعاده نماید و اگر این مقدار هم وقت نباشد در بقیه نماز باید رو به قبله بایستد و بنابر اقوی هرچند که پشت به قبله بوده، نمازش صحیح است و احتیاط (مستحب) آن است که آن را قضا (هم) نماید. منبع: جواهر الکلام ج۱۱، ص۲۸ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریر الوسیلة، ج۱، ص۱۴۸، کتاب الصلاة، المقدمة الثانیة، مسالة۱، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۳۴ ه. ق · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریر الوسیلة، ج۱، ص۱۴۸، کتاب الصلاة، المقدمة الثانیة، مسالة۲، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۳۴ ه. ق · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریر الوسیلة، ج۱، ص۱۴۸، کتاب الصلاة، المقدمة الثانیة، مسالة۳، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۳۴ ه. ق · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریر الوسیلة، ج۱، ص۱۴۹، کتاب الصلاة، المقدمة الثانیة، مسالة۴، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۳۴ ه. ق