استدلال مخالفین تغییر نام — تغییر نام فرد و اصلاح شناسنامه موجب

۱ - برابر ماده ۳ و ۲۰ و تبصره های آن از قانون ثبت احوال مصوب ۱۳۵۰ و همچنین دستورالعمل جامع اصلاح و تغییر نام مصوب ۱۳۵۰ و همچنین دستور العمل جامع اصلاح و تغییر نام مصوب شورای عالی ثبت تغییر نام کوچک فقط در موارد احصائی و محدود مورد پذیرش قرار گرفته که آن هم در صلاحیت اداره ثبت احوال است. نامهای کوچک اشخاص علامت و وسیله تمیز و تشخیص افراد جامعه از یکدیگر م. ب. و افراد با این نام منشأ حقوق، تعهدات تکالیف و الزامات قانونی هستند و مجاز بودن تغییر نام کوچک موجب بروز مشکلات عدیده شده و در مواردی موجب سوء استفاده خواهد شد. صرف اشتهار به دو نام از موارد تغییر نام نمیباشد، زیرا ملازمه تغییر نام حتی در افراد دواسمی این است که نام فرد به موجب تبصره ۱ ماده ۲۰ قانون ثبت احوال موجب هتک حیثیت شود یا اینکه از موارد مخصوص در دستورالعمل جامع انتخاب، اصلاح و تغییر نام باشد. تغییر نام فرد و اصلاح شناسنامه موجب تزلزل و خدشه در اسناد سجلی خواهد شد حفظ اعتبار اسناد سجلی از اهمیت بالایی برخوردار است. ۵- اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ۷/۸۹/۵۱۸۰ مورخ ۱۳۸۹/۸/۲۹ در این باره اشعار داشت تغییر نام مجوز قانونی ندارد، مگر اینکه ادعا شود که اداره ثبت احوال در نوشتن نام صحیح صاحب شناسنامه مرتکب اشتباه گردیده که در این صورت دعوی تصحیح شناسنامه از حیث نام به طرفیت اداره ثبت احوال اقامه خواهد شد. بنابراین درخواست تغییر نام بدون ادعای وقوع اشتباه اصولاً دعوی نیست و مجوز قانونی برای رسیدگی دادگاه یا ثبت احوال وجود ندارد جز در مورد نامهای مستهجن و نامهای ممنوعه که آن هم در صلاحیت ادارات ثبت احوال است. اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه ای متفاوت به شماره ۷/۹۷/۲۷۱۹ مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۴ بیان داشت: در موارد قانونی که دعوای تغییر مندرجات اسناد سجلی از جمله نام کوچک مطرح میشود با عنایت به ماده ۴ قانون ثبت احوال و آراء وحدت رویه ۲ - ۱۳۶۲/۱/۲۲ و ۵۰۴ - ۱۳۶۶/۲/۱۰ دیوان عالی کشور رسیدگی به این دعاوی در صلاحیت دادگاه است و تشخیص مصداق بر عهده دادگاه رسیدگی کننده بوده و خارج از وظایف این اداره کل است. نظر نگارندگان چنانچه سوء استفاده از تغییر نام برای دادگاه محرز نگردد، براساس اصل اباحه و لزوم احترام به سلیقه اشخاص باید تغییر نام را حداقل برای یک بار در طول عمر هر فرد حق طبیعی هرکس بدانیم. زیرا عواقب سرخوردگی و احساس ناخوشایند به جهت عدم علاقه فرد از نام خود به مراتب بیشتر از مشکلاتی است که به جهت تغییر نام وی ایجاد خواهد شد. هرچند اکنون با الکترونیکی شدن سیستم اکثر ادارات و استفاده از کدملی این مشکل نیز به حداقل خود رسیده است. از حیث قاعدة عدل و انصاف نیز منصفانه نیست امری که هویت فردی اوست و دائما با آن در ارتباط است و یک لحظه از وی جدا شدنی نیست به صورت مداوم باعث حس بد در فرد شود و دادگاهها نیز او را بالاجبار محکوم به داشتن نامی کنند که او هیچ علاقه ای به آن ندارد و مهمتر اینکه هیچ دخالتی نیز در انتخاب آن نداشته است. همچنین درباره تغییر نامهای مذهبی میتوان گفت فردی که به دنبال تغییر نام مذهبی است صلاحیت و توفیق نهادن نام با فضیلت بزرگواران دین اسلام را ندارد و خود را از کمال معنوی و حسنات محروم کرده است و قطعاً نیز رضایت پیامبران و ائمه اطهار این نیست که نام مبارکشان بالاجبار به فردی نسبت داده شود، در حالی که خود صاحب اسم از آن حس خوشایندی ندارد. اگر هم علت آن جذب مردم به اسامی دینی و مسائل اعتقادی باشد چنانچه واقع بینانه بخواهیم به قضیه بنگریم این اجبار میتواند بعضاً نتیجه عکس هم داشته باشد.