استرداد جهیزیه — دعوای استرداد جهیزیه به نوعی همان دعوای

۱ - احراز رابطه زوجیت با ضمیمه کردن تصویر سند ازدواج به دادخواست. -- اثبات مالکیت ز. ن. ب. جهیزیه مورد ادعایی احراز تصرف زوج بر اموال موضوع دعوا یا تلف آن. احراز عدوانی یا غیر قانونی بودن تصرف. ضمیمه کردن تصویر سیاهه یا لیست جهیزیه در صورتی که وجود داشته و به امضای طرفین یا خانواده ها رسیده باشد. خواهان باید لیست اموال و اقلام را به صورت دقیق و با قید نام محصول به همراه برند و مدل و نوع آن به دادگاه اعلام نماید تا دادگاه در صدور رأی یا اجرای حکم دچار مشکل نشود. نکته: به جز احراز رابطه زوجیت مابقی ارکان دعوا همان ارکان دعوای استرداد اموال است که جداگانه توضیح داده شد. قانون گذار ایران تعریفی از جهیزیه ارائه نداده است و حتی در قانون مدنی مبحثی تحت عنوان جهیزیه وجود ندارد. هر چند از لحاظ مقررات قانونی بر طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی می توان گفت تهیه وسایل منزل در شمول نفقه قرار دارد و بر عهده شوهر است. اما در تعریف عرفی جهیزیه را می توان اموال منقول دانست که پس از ازدواج زن برای استفاده یا تزیین به منزل همسر می آورد. با این وصف زن مالک جهیزیه محسوب شده و مرد صرفاً حق استفاده از آن را دارد و ید او نیز امانی است و ضامن تلف مال نیست، مگر تعدی و تفریط کرده باشد. شایان ذکر است این تعریف بر مبنای فرض غالب است چراکه در برخی از شهرهای کشور مثل بعضی از شهرهای استان بوشهر تهیه جهیزیه یا اموال مورد نیاز برای شروع زندگی بر عهده مرد است. یا در برخی مناطق تهیه ۳ یا ۴ قلم از کالا بر عهده مرد و مابقی بر عهده زن است. بنابراین در تعریف جهیزیه بیشتر باید به آداب و رسوم محل توجه شود. دعوای استرداد جهیزیه به نوعی همان دعوای استرداد مال محسوب می شود، با این تفاوت که در دعوای مورد بحث رابطه زوجیت طرفین شرط است. بنابراین، اگر زوجیت احراز نشود، دعوا رد نمیشود، بلکه از صلاحیت دادگاه خانواده خارج و دادگاه عمومی صالح به رسیدگی خواهد بود. دعوای استرداد جهیزیه از یک جهت می تواند دعوای مسئولیت مدنی و غصب باشد و به اعتباری دیگر میتوان آن را دعوای مالکیت و اموال برشمرد. زیرا مقررات مربوط به هر دو مبحث در این دعوا موجود است و دادگاه باید آنها احراز نماید.