دکترین
اسراف: توضیح واژه اسراف
اسراف هرگونه تجاوز از حدّ اعتدال و گرایش به افراط یا تفریط را در برمی‌گیرد. از این‌رو برخی با تقسیم این معنای عام، «اسراف» را در خصوص زیاده‌روی و «سرف» را تنها در مفهوم «کوتاهی» به‌کار برده‌اند. البته این واژه در همه موارد، شامل کوتاهی از حدّ اعتدال نمی‌شود و بیشتر در زیاده‌روی ظهور دارد، بدین‌جهت بسیاری آن را مرادفِ افراط، و متضادّ تقصیر و «تقتیر» که به معنای تضییق و بخل است دانسته‌اند. ۴.
۱ - قوام مقابل اسراف افزون بر موارد پیشین، از واژه « قوام » (حد وسط و اعتدال) نیز در قرآن یاد شده است، که مرز تعیین اسراف به شمار می‌رود و تشخیص آن بر عهده عقل ، شرع یا عرف است. چون اسراف، همواره با نوعی زیاده‌روی و گاه کوتاهی ملازم و در همه مصادیق آن به نحوی سرپیچی از فرمان‌های الهی نمایان است. با فساد ارتباط مستقیم دارد، زیرا بر هم زدن حالت تعادل در هر امری، موجب فساد در آن می‌شود. بر همین اساس، اسراف را که نابودکننده امکانات و دارایی‌های گوناگون انسان است، با سُرفه (کرمی که درختان را می‌خورد و از درون می‌پوساند) هم‌ریشه دانسته‌اند.
منبع: مجمع‌البیان، ج۴، ص۱۷۶ · جامع‌البیان، ج۷، ص۵۷۹ · فرقان/سوره۲۵، آیه۶۷ · التبیان، ج۳، ص۱۲ · تفسیرالمنار، ج۶، ص۳۵۱ · تفسیرنمونه، ج۱۵، ص۳۰۷۳۰۸ · شعراء/سوره۲۶، آیه۱۵۲-۱۲۱ · تفسیر المنار، ج۶، ص۳۵۲ · لسان‌العرب، ج۶، ص۲۴۴۲۴۵
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.