اسقاط و تعلیق مدت — اگر شوهر با حادثه خارجی و احتراز

از آنچه درباره ماهیت مهلت اقامه دعوا گفته شد این نتیجه به دست می آید که قواعد حاکم بر تعلیق و اسقاط مرور زمان نسبت به آن اجرا نمیشود. با وجود این در دو مورد ممکن است تردید ایجاد شود آیا فرزندی که نسب او مورد انکار واقع شده و همچنین مادر او و همسر مدعی می توانند از حقی که ماده ۱۱۶۲ برای آنان به وجود آورده است بگذرند و از دادگاه بخواهند تا برای کشف حقیقت به دعوای نفی ولد رسیدگی کند؟ به نظر می رسد که پاسخ منفی باشد، زیرا شنیده نشدن دعوا از قواعد مربوط به نظم عمومی است و تنها حق فرزند یا همسر مدعی نیست تا با اسقاط آن مانع استماع دعوا از بین برود. همان گونه که ایراد آنان برای صدور قرار رد دعوا ضرورت ندارد و دادگاه بایستی از پیش خود تصمیم بگیرد، رضایت ایشان نیز تکلیف دادگاه را از بین نمی برد. ۲. اگر شوهر با حادثه خارجی و احتراز ناپذیری روبرو شود و به این دلیل نتواند اقامه دعوا کند، آیا می توان ادعا کرد که قوه قاهره باعث تعلیق مهلت می شود و حق شوهر از بین نمی رود؟ برای مثال هرگاه شوهری که پیش از اطلاع یافتن از تولد طفل عازم ایران بوده است تا اقامه دعوا کند دچار حادثه هواپیماریایی شود و نتواند ظرف دو ماه دادخواست بدهد، آیا دادگاه می تواند در زمان توقیف شوهر مهلت را معلق بداند؟ همچنین اگر تشریفات مربوط به تعیین قیم اتفاقی چندان به در ازا کشد که مهلت دو ماه سپری شود آیا بعد از تعیین قیم دادگاه می تواند دعوا را بپذیرد؟ باید افزود که پیش از گذشتن مهلت دو ماه دادگاه به طور مسلم باید به این گونه حوادث و امکان شوهر در طرح دعوا توجه کند، ولی آیا بعد از سپری شدن دو ماه نیز این حق را دارد؟ ظاهر ماده ۱۱۶۲ با پذیرفتن دعوا بعد از دو ماه مخالف است زیرا در پایان آن آمده است که ... و در هر حال دعوا مزبور پس از انقضای دو ماه از تاریخ اطلاع یافتن شوهر از تولد طفل مسموع نخواهد بود. ولی پاره ای از استادان سقوط دعوا را ناظر به موردی دانسته اند که شوهر عذری موجه برای تأخیر نداشته باشد. این نظر با مبنایی که برای ماده ۱۱۶۲ قانون مدنی انتخاب شد سازگار است زیرا اگر دلیل