اسلام و نیازهای زمان: پاسخ درست

راه حل مشکل مزبور در دو چیز است: ۳. ۱ - راهکار اول نسخ‌ناپذیری و جاودانگی قوانین اسلام با انعطاف‌پذیری و انطباق آن بر شرایط مختلف، منافات ندارد. سیستم قانون‌گذاری اسلام به گونه‌ای است که در عین ثبات و پایداری، می‌تواند با تحولات تاریخی و اجتماعی، و شرایط گوناگون زمانی و مکانی هم آهنگ گردد، و راه و رسم زندگی دینی را در هر زمان و مکان و هر دوره و برای هر نسل، به بشر عرضه نماید. ۳. ۲ - راهکار دوم اگر‌چه زمان ذاتاً متغیر و متحول است و شرایط و مقتضیات زمان، گوناگون و متفاوت است، ولی چنین نیست که همة حقایق حاکم بر جهان طبیعت و بر انسان دست‌خوش تحول و تطور گردد؛ بلکه در همین جهان متحول و متکامل یک سلسله حقایق ثابت و پایدار وجود دارد که هرگز گرد کهنگی و فرسودگی بر آن نخواهد نشست. آیا گذشت زمان، مبادی عقلی تفکر ـ از قبیل «اصل امتناع اجتماع نقیضین» و « اصل علیت » ـ را باطل ساخته یا آن‌ها را نسخ کرده است؟ آیا این سخن سعدی که «بنی‌آدم اعضای یک پیکرند» چون هفتصد سال از عمرش می‌گذرد، منسوخ و غیر قابل عمل است؟ آیا به دلیل این‌که عدالت ، مروت، وفاداری و نیکی هزاران سال است که دهان به دهان می‌گردد، کهنه و منسوخ شده است. و آیا...؟ قـرن‌هـا بـر قـرن‌ها رفـت ‌ای هـمـام ××× ویـن مـعانی بـرقرار و بر دوام عدل آن عدل است و فضل آن فضل ××× لیک مستبدل شد آن قرن و امم آب مبدل شـد در‌ایـن جو چـند بار ××× عکس ماه و عکس اختر برقرار پـس بـنایـش نـسبـت بـر آب روان ××× بلکـه بر اقـطار عـرض آسمان منبع: مثنوی مولوی، دفتر ششم، ۳۱۷۸