دکترین
اسماء و صفات الهی: معنای لغوی
اسماء جمع اسم از ریشه «س- م- و» و به معنای بلندی و ارتفاع است. اطلاق واژه «اسم» بر نام‌ها، یا به این جهت است که مفهوم آن پس از نامگذاری، از مرحله خفا و پنهانی به مرحله بروز و ظهور و ارتفاع می‌رسد، یا به این جهت که لفظ با نامگذاری معنا پیدا می‌کند و از بی‌معنا بودن در آمده، علو و ارتفاع می‌یابد؛ نیز به واسطه اسم، مسمّا یاد شده و شناخته می‌شود. برخی آن را از «سِمه» بر وزن هبه از مادّه «و- س- م» به معنای علامت‌گذاری گرفته‌اند که در این صورت همزه آن عوض از واو و عبارت از لفظی است که نشانه چیزی قرار داده شود، تا از دیگر چیزها متمایز گردد.
برخی معتقدند نمی‌توان «اسم» را از ریشه وَسْم دانست، زیرا در این صورت باید مصغّر آن «وُسَیم» باشد، حال آنکه مصغّر آن «سُمَیّ» است. مانند: «وَصْل» و «صِلَه»، «وَعْد» و «عِدَه»، درحالی‌که کلمه «اسم» با همزه وصل آغاز‌می‌شود. صفات جمع صفت و به معنای حالتی است که در شیء یافت می‌شود. چیزی را وصف کرد؛ یعنی آن را آراست. کلمه صفت همان کلمه وصف است که «واو» آن حذف و تاء (هاء) در عوض به آخر آن افزوده شده است. برخی گفته‌اند: «وصف» مصدر است (وصف کردن) و «صفت» برگرفته از وصف، به معنای زیور و زیبایی (موجود در موصوف) است ، ازاین‌رو مقصود از «صفت» خود آن معنا و حالتی است که در موصوف وجود دارد و الفاظی مانند « قدرت »، « علم » و.. .
از آن حکایت می‌کند. کاربرد اسما و صفات در علوم گوناگون و از دیدگاه‌های متفاوت موجب شده تا از یک سو، تعریف‌های متعددی برای آنها ارائه شده، از سوی دیگر در کنار آن، مباحثی چون: تفاوت اسم با صفت، نسبت میان آن دو، رابطه میان اسما و ذات خداوند و برتری یکی از اسم یا صفت بر دیگری مطرح گردد.
منبع: لسان‌العرب، ج۱۴، ص۳۹۷، «سما» · تفسیر نمونه، ج۱، ص۲۰ · مفردات فی غریب القرآن، ص۲۴۴ · قاموس قرآن، ج۳، ص۳۲۸ · لسان‌العرب، ج۶، ص۳۸۱- ۳۸۲، «سما» · مجمع‌البیان، ج۱، ص۹۰ · مفردات فی غریب القرآن، ص۵۲۵، «وصف» · لسان‌العرب، ج۹، ص۳۵۶، «وصف» · التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۱۳- ۱۴، ص۱۲۳، «وصف»
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.