اسناد است تجاری — پرسش ب

حسب مورد تاریخ صدور اعم از این که مندرج در متن چک باشد و یا به طریق دیگر ثابت شود) مؤثر در مجازات صادر کننده است، آیا در مورد مسئولیت ظهر نویسان تاریخ مندرج در چک ملاک است یا تاریخ صدور واقعی؟ ملاک، تاریخ مندرج در متن چک م. ب. مگر این که خلاف آن ثابت شود. تاریخ واقعی صدور چک باید مدنظر قرار گیرد. مطابق ماده ۳۱۱ قانون تجارت در چک باید محل و تاریخ صدور قید شده به امضای صادر کننده برسد و پرداخت وجه نباید وعده داشته باشد. لذا ملاک مسئولیت ظهر نویسان تاریخ مندرج در متن چک م. ب. و حکم مقرر در بنده ماده ۱۳ اصلاحی قانون صدور چک مصوب ۸۳/۶/۲) ناظر به عدم قابلیت تعقیب کیفری صادر کننده چک است که مقوله جداگانه یی است. با این تقدیر مسئولیت صادر کننده و ظهر نویسان در حدود مقررات قانون تجارت و بر مبنای تاریخ مندرج در چک مفروض است. پرسش ب. ت. ب. ماده ۳۱۲ قانون تجارت نقل و انتقال چک ها در وجه شخص معین به چه نحوی خواهد بود؟ آیا قابل نقل و انتقال است یا غیر قابل نقل و انتقال؟ آیا شخص منتقل الیه تنها قادر به دریافت وجه چک میباشد؟ به موجب قانون تجارت، چک به وسیله ظهر نویسی قابل نقل و انتقال م. ب. و لکن در خصوص چک های حامل با قبض و اقباض، انتقال انجام می شود و نیاز به پشت نویسی ندارد. دارنده چنین چک هایی از کلیه امتیازات مقرر در قانون برخوردار م. ب. و می تواند اقدام به اقامه دعوا کند. صادر کننده چک ها در وجه شخص معین عقیده به برداشت وجه کارسازی شده توسط همان شخص داشته است و اگر دارنده چک به انتقال چک اقدام کند خلاف این عمل نموده است. اگر پذیرفته شود دارنده چنین چکی که از شخص معین چک را گرفته است از همان حقوقی برخوردار م. ب. که دارنده چک در وجه حامل دارا است دیگر چه تفاوتی بین این دو چک در ماده ۳۱۲ قانون تجارت چگونگی صدور چک بیان شده است. با این توضیح که چک ممکن است در وجه حامل یا شخص معین یا به حواله کرد باشد، در این صورت دارنده چک می تواند آن را به دیگری واگذار کند و این واگذاری دلالت بر تعلق چک به دارنده آن دارد و می تواند وجه چک را مطالبه و وصول کند. صادر کننده چک در قبال انتقال گیرنده مسئولیت دارد؛ در صورت عدم تأدیه می تواند وجه چک را از صادر کننده چک مطالبه نماید. اگر چک با ظهر نویسی به افراد متعددی انتقال داده شود آخرین دارنده چک در صورتی که وجه چک پرداخت نشود می تواند به ایادی ماقبل مراجعه کند و صادر کننده چک و انتقال دهنده در قبال دارنده چک، مسئولیت تضامنی دارند. اگر چک در وجه شخص معین هم صادر شده باشد، منع قانونی برای واگذاری آن از طرف دارنده چک به دیگری وجود ندارد. پرسش ب. ت. ب. ماده ۳۱۲ قانون تجارت چنانچه چک ظهر نویسی شود و به صورت قرارداد