اصطلاحات تجوید: اماله

«امالة» بر وزن اقاله مصدر باب افعال است، اصل آن «امیال» بوده است که یاء آن بواسطه سنگینی تلفظ حذف شده و در عوض به آخرش تاء اضافه شده است. اماله به معنای میل‌کردن است، و در اصطلاح تجوید، میل‌دادن فتحه به طرف کسره و الف به طرف یاء است. سبب اماله کسره و یاء می‌باشد، یعنی چنان‌چه کلمه‌ای دارای کسره یا حرف (ی) باشد، فتحه یا الف ماقبل یا ما بعد آنها اماله می‌شود، و در جاهایی بدون سبب هم اماله می‌گردد. ۱۸. ۱ - انواع اماله اماله بر دو قسم است: اماله صغری و اماله کبری اماله صغری : آن است که فتحه و الف اندکی به سمت کسره و یاء میل داده شوند، یعنی بین فتحه و کسره یا بین الف و یاء مانند: انا ـ ایاک ـ کتاب، که فتحه ما بعد کسره در هر سه کلمه مذکور اماله می‌شوند. ـ حیات ـ که الف مقصوره ما بعد یاء در آن اماله می‌شود. ال ـ عالم، که الف ماقبل کسره در هر دو کلمه اماله می‌شوند. ـ جاء ـ شاء، که بدون داشتن سبب اماله می‌شود. منظور از اماله صغری در مثال‌های بالا عدم اشباع فتحه ماقبل الف است که همان ترقیق الف م. ب.. اماله صغری را اماله بین بین هم می‌گویند. اماله کبری : عبارت است از میل‌دادن بسیار فتحه به طرف کسره و الف به جانب یاء م. ب. مانند: مجریها که فتحه راء به کسره ادا می‌شود و برای اینکه اماله شود، باید حرف مزبور اندکی کشیده شود. بطور خلاصه می‌توان گفت: اماله میل‌دادن فتحه به کسره و الف به یاء و یاء به طرف الف و کسره به یاء است. اماله ضد استعلاء م. ب.. فایده و هدف از اماله‌کردن، آسان‌گردانیدن لفظ است. زیرا صوت به سبب فتحه میل به بالا دارد، و به جهت کسره میل به پائین دارد، و برای سهولت تلفظ و اینکه فرود، ساده تر از صعود است، فتحه و الف را به طرف کسره و یاء میل می‌دهند. منبع: هود/سوره۱۱، آیه۴۱