اصل برائت (اصول): مستند بر برائت

مستند اصل برائت، گاه آیات قرآن و روایات است که از آن به برائت شرعى یاد مى‌شود و گاه حکم عقل که آن را برائت عقلى مى‌نامند. قبل از بیان مستندات قرآنى دو نکته شایان ذکر است: ۱. اصل برائت با اصل اباحه ، در نتیجه، یعنى آزاد بودن مکلف در مورد جهل به حکم واقعى، مشترک است؛ لیکن این دو تفاوت‌هایى نیز با یکدیگر دارند، از جمله: الف.اصل اباحه، اثبات‌کننده حکم در مرحله ظاهر است؛ ولى اصل برائت نافى حکم در مرحله ظاهر. ب.مورد اصل اباحه همواره در جایى است که در حرمت چیزى شک داشته باشیم؛ ولى اصل برائت اعم از موارد شک در حرمت یا شک در وجوب چیزى است. ۲.مورد اختلاف اخبارى و اصولى در جریان اصل برائت، جایى است که مکلف در حرمت چیزى به جهت نبود دلیل یا اجمال آن یا تعارض دو دلیل شک کند ( شبهه تحریمیه حکمیه )؛ اما اگر مکلف در موضوع شک بدوی داشته باشد ( شبهه‌ تحریمیه موضوعیه ) جاى اختلاف نیست و به اتفاق هر دو اصل برائت جارى است ؛ همچنین اگر شبهه از قبیل شبهه وجوبیه حکمیه یا موضوعیه باشد، معروف بین اخبارى و اصولى جریان برائت است. منبع: کفایة الاصول، ص ۳۳۸- ۳۴۴ · مصباح الاصول، ج ۲، ص ۲۷۶- ۲۷۹ · فرائد الاصول، ج ۱، ص ۴۰۵ · فرائد الاصول، ج ۱، ص ۴۱۵