اصل علیت: نکته

یکی از جدی‌ترین موارد اختلاف میان فلاسفه و اشاعره در بحث علیت، دفاع جدی فلاسفه از نظریه ضرورت علی و انکار این نظریه از سوی اشاعره است. اشاعره به ‌طور صریح روابط ضروری میان اشیاء و حوادث را در عالم طبیعت انکار کرده‌اند. ازاین‌جهت تمام موجودات در برابر خدای سبحان فقر محض هستند، نه فقیر؛ یعنی حتی از خودشان ذات نیز ندارند؛ بلکه ذات آنها چیزی جز وابستگی و ارتباط به خدای سبحان ندارد. بلکه تجلی و صدور است، که با این صدور چیزی از علت کاسته نمی‌شود همان گونه که هنگام رجوع به آن، چیزی افزوده نمی‌شود. منبع: الطلب و الاراده، ص۶۰، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۹ · تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۱، ص۱۳۰، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵ · تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۲، ص۳۰۹-۳۱۳، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵ · تعلیقات علی شرح الفصوص الحکم و مصباح الانس، ص۳۰۳-۳۰۴، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۴۱۰ قمری · تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۱، ص۳۶-۴۰، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵ · دانشنامه امام خمینی، ج۷، ص۴۶۲، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۰۰