اصول عملیه: مجرای اصول عام

شیئ مشکوک، یا حالت سابقه‌ای که مورد لحاظ و اعتبار شارع قرار گرفته باشد، دارد، یا ندارد. در صورت دوم، تکلیف یا به طور کلّی مجهول است یعنی حتی جنس تکلیف (الزامی یا غیر الزامی بودن آن) نیز معلوم نیست و یا به اجمال معلوم است. در فرض دوم، یا احتیاط ممکن است یا ممکن نیست. مورد اول، مجرای استصحاب ؛ مورد دوم، مجرای اصل برائت ؛ مورد سوم، مجرای اصل احتیاط و مورد چهارم، مجرای اصل تخییر است. ‌ شک به اعتبار متعلّق آن (شیئ مشکوک) بر دو قسم است؛ زیرا متعلّق، یا موضوع خارجی است مانند شک در طهارت آب معین، و یا حکم کلّی مانند شک در حرمت سیگار کشیدن یا نجاست آب انگور جوشیده پیش از کم شدن دو سوم آن. مورد نخست، شبهه موضوعی و مورد دوم، شبهه حکمی نامیده می‌شود. رجوع به اصول عملی در شبهات حکمی ، پس از جستجو و ناامیدی از دستیابی به اماره بر حکم شرعی در آن‌ موارد، صحیح است. بنابراین، با امکان فحص و امید دستیابی به دلیل شرعی ، وجهی برای استناد به اصل عملی و اکتفا به آن در مقام عمل نیست. منبع: اصول‌ الفقه‌، ج۲، ص۲۳۶ · اصول‌ الفقه‌، ج۲، ص۲۳۷