دکترین
اضطراب (روانشناسی): اضطراب به عنوان پاسخ آموختهشده
در نظریه یادگیری اجتماعی به جای تعارضهای درونی ، شیوههایی در معرض توجه قرار میگیرد که طی آن، اضطراب از راه یادگیری با برخی موقعیتها مرتبط میشود. دختربچهای که به خاطر عصیان در برابر خواستههایش توسط والدین تنبیه میشود، درد تنبیه را به رفتار ابراز وجود پیوند میزند. پس از آن هر وقت که میخواهد ابراز وجود کند، مضطرب میشود. گاه ترسهایی که در دوران کودکی آموخته میشوند به دشواری خاموش میشوند. این دختربچه ممکن است هیچگاه یاد نگیرد که ابراز خواستها گاهی درست و پاداشیابنده است.
نتایج تحقیقات پژوهشگران روی حیوانات نشان داد، موقعیتی که بیشتر باعث کم شدن اضطراب حیوان شد، در یادگیری مؤثر واقع گردید، زیرا عکسالعمل حیوان به واسطه تقلیل اضطراب تقویت شد. بنابراین به نظر میرسد که رفتار عصبی اگر باعث کم شدن اضطراب گردد آموخته میشود، حتی اگر از جنبههای اجتماعی و اخلاقی نیز ناپسند باشد. همچنین تنبیه بدون مقدمه و پیشبینی نشده در یادگیری، تاثیر سوء دارد و تنبیه مکرر زیان فوقالعادهای به یادگیری وارد میسازد.
اگر بخواهیم این اصل را به رفتار بشر تطبیق دهیم به این نتیجه میرسیم که اگر کودکی را برای عملی تنبیه کنیم و در زمان دیگر او را برای همان عمل تشویق نماییم و یا اگر کودک را بهطور دایم در معرض تنبیه قرار دهیم، نه تنها از یادگیری او جلوگیری کردهایم بلکه بر اضطراب او نیز افزودهایم. اکثر افراد نوروتیک و پسیکوتیک ، کسانی هستند که در طفولیت زندگی ناآرام و مختلی داشتهاند. به عبارت دیگر، همه کودکان مضطرب در بزرگسالی، نوروتیک نمیشوند ولی اغلب بزرگسالان نوروتیک در کودکی مضطرب و مشوش بودهاند.
منبع: زمینه روانشناسی، ج۲، ص۱۵۳، ترجمه محمدنقی براهنی و دیگران، تهران، رشد، ۱۳۷۸، چاپ هشتم · بهداشت روانی، ص۱۱۳، تهران، رشد، ۱۳۷۸، چاپ سیزدهم
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
