اعراض از ذکر خدا: یاد خدا مایه‌ آرامش جان

یاد خدا مایه‌ آرامش جان ، و تقوا و شهامت است و فراموش کردن او مایه‌ اضطراب و ترس و نگرانی است. هنگامی که انسان مسؤولیت‌هایش را به دنبال فراموش‌کردن یاد خدا به فراموشی بسپارد، غرق در شهوات و حرص و طمع می‌گردد، پیداست، که نصیب او معیشت ضنک خواهد بود، نه قناعتی که جان او را پر کند، نه توجّه به معنویت که به او غنای روحی دهد، و نه اخلاقی که او را در برابر طغیان شهوات باز دارد. اصولاً تنگی زندگی بیشتر به خاطر کمبودهای معنوی و نبودن غنای روحی است، به خاطر عدم‌اطمینان به آینده و ترس از نابودشدن امکانات موجود، و وابستگی بیش از حدّ به جهان مادّه است، و آن کس که ایمان به خدا دارد و دل به ذات پاک او بسته، از همه‌ این نگرانی‌ها در امان است. البتّه تا اینجا سخن از فرد بود، هنگامی که به جامعه‌هایی که از یاد خدا روی گردانده‌اند وارد شویم، مساله از این وحشتناک‌تر خواهد بود، جوامعی که علی‌رغم پیشرفت شگفت‌انگیز صنعت و علی‌رغم فراهم بودن همه‌ وسایل زندگی در اضطراب و نگرانی شدید به سر می‌برند، در تنگنای عجیبی گرفتارند و خود را محبوس و زندانی می‌بینند. جالب این که در روایات اسلامی می‌خوانیم که از امام صادق (علیه‌السّلام) پرسیدند: منظور از آیه‌ (من اعرض ذکری فان له معیشة ضنکا) چیست؟ فرمود: اعراض از ولایت امیر مؤمنان (علیه‌السّلام) است. آری آن کس که الگوی خود را از زندگی علی (علیه‌السّلام) بگیرد همان ابر مردی که تمام دنیا در نظرش از یک برگ درخت کم‌ارزش‌تر بود آن چنان به خدا دل ببندد که جهان در نظرش کوچک گردد، او هر کس باشد، زندگی گشاده و وسیعی خواهد داشت، امّا آنها که این الگوها را فراموش کنند در هر شرایط گرفتار معیشت ضنک هستند. منبع: نورالثقلین، ج۳، ص۴۰۵ · تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۳۶۱-۳۶۲