دکترین
اقدامات فرهنگی امام سجاد: احتجاج حضرت با عباد بصری
جهاد در راه خدا و دشواریهای آن را کنار نهادهای و به سوی حج و خوشیهای آن روی آوردهای؟ در حالی که خدا فرموده است: «خداوند، جان و مال مؤمنان را از ایشان خرید تا برایشان بهشت باشد. آنان در راه خدا میجنگند، میکشند و کشته میشوند. وعدهای است که حقیقتا در تورات و انجیل و قرآن به آن داده شده است. و چه کسی از خدا به عهد خود وفادارتر است؟ مژده باد شما را به این معامله که انجام دادید، که آن رستگاری بزرگی است.» تو آن جهاد و آن وعده خدا را ترک کرده و به حج آمدهای؟
امام (علیهالسّلام) در جواب او فرمودند: دنباله آیه را نیز بخوان. عباد بقیه آیه را خواند: «توبهکنندگان، پرستندگان، ستایشگران، روزهداران، رکوعکنندگان، سجدهکنندگان، امر کنندگان به معروف و بازدارندگان از منکر و حافظان حدود الهی و مژده بده به مؤمنان.» چون عباد دنباله آیه را تمام کرد، امام (علیهالسّلام) در جوابش فرمود: «هرگاه این گونه افرادی را که خداوند توصیف کرده است یافتی، در آن صورت جهاد به همراه آنان برتر از حج خواهد بود.» امام زین العابدین (علیهالسّلام) با این موضع گیری، سیره و روش اهل بیت (علیهمالسّلام) را درباره شرکت در جنگ و جهاد بیان فرمود.
نکته شایان توجه آن است که امام (علیهالسّلام) از یک سو، چون جنگ و مرزبانی مسلمانان موجب حفظ بیضه و کیان اسلامی میشود و خطر تهاجم دشمنان اسلام که در صدد ریشه کن ساختن اصل اسلام هستند، از بین میرود، برای آنان دعا کرده و آرزوی پیروزی و غلبه آنان را بر دشمنانشان از خدا میکند و از سوی دیگر، چون این مرزبانیها و لشکرکشیها و در نتیجه جنگها، به امر حاکم و رهبر الهی و حقیقی جامعه اسلام نیست و این نیروها تحت فرمان حاکمان نالایق و ستمگر اموی مامور انجام این امور هستند، خود از شرکت در جهاد امتناع میورزد و بدین طریق موضع فقهی اهل بیت (علیهمالسّلام) را در مورد جهاد و نبرد با مشرکان اعلام داشته، مهر بطلان بر سیاستهای بنی امیه در این امر زده و پاسخی دندان شکن در برابر اعتراض بعضی از افراد مبنی بر عدم شرکت حضرت در جهاد، ارائه میدهند.
اینها نمونههایی از موضع گیریها و برخوردهای امام سجاد (علیهالسّلام) در برابر عقاید و افکار انحرافی جامعه عصر خویش بود. به طور یقین، حضرت در طول عمر شریفشان و به ویژه در مدت امامت و هدایتشان، از این قبیل موضع گیریها و برخوردها فراوان داشتهاند که تاریخ - به خاطر جو تاریک و پر اختناق حاکم - فقط موارد اندکی از آنها را ثبت و ضبط کرده است. به هر تقدیر، امام سجاد (علیهالسّلام) در تبیین معارف بلند الهی و تعالیم اسلام ناب محمدی (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) و رفع شبهات و انحرافات اعتقادی و اخلاقی جامعه اسلامی، لحظهای فروگذاری نکردند تا بالاخره در سال ۹۵ هجری به جوار حق شتافتند و امامت و وصایت را به فرزند برومندشان، امام باقر (علیهالسّلام) سپردند.
منبع: توبه/سوره۹، آیه۱۱۱ · توبه/سوره۹، آیه۱۱۲ · الصحیفة السجادیة الجامعة، دعای بیست و هفتم
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
