(الف) اهلیت — قواعد فقه (محقق داماد)

گفته شد که حیازت از ایقاعات است و قصد انشا لازم دارد. بنابراین، حیازت کننده باید واجد اهلیت باشد، اعم از اهلیت تملک و اهلیت تصرف یعنی باید عاقل، بالغ و رشید باشد تا بتواند مالک مال حیازت شده گردد. . وسائل الشیعه، ج ۱۶، ص ۲۴۶، حدیث ۱. بسیاری از فقها اعم از قدما و متأخران با استدلال های مختلف حیازت توسط صغیر ممیز و سفیه را موجب مالکیت آنان شمرده اند. بعضی با این استدلال که التفات و توجه صغیر ممیز و سفیه برای ترتب حکم وضعی مالکیت کافی است و بعضی با این استدلال که مفاد روایات وارد در مورد بی اعتبار بودن امور صبی مربوط به معاملات است و شامل اموری مانند التقاط یا حیازت نمی شود و دلیلی وجود ندارد که قصد کودک مانند بی قصدی است قصد الصی کلا قصد)، نظر بر تملک صغیر ممیز داده اند.۳ قانون مدنی ایران در ماده ۱۲۱۲ از همین نظر پیروی کرده و مقرر داشته است. اعمال و اقوال صغیر تا حدی که مربوط به اموال و حقوق مالی او باشد باطل و بلاثر است. مع ذلک صغیر ممیز می تواند تملک بلاعوض کند مثل قبول هبه و صلح بلاعوض و حیازت مباحات.