المکاسب: تقسیم‌بندى مطالب

کتاب المکاسب شامل کتاب‌هاى مکاسب محرمه ، بیع و خیارات است که بعدها ۹ کتاب دیگر به آنها ملحق شده‌اند که عبارتند از: کتاب تقیه، رسالة فی العدالة، رسالة فی القضاء عن المیت، رسالة فی المواسعة و المضایقة، رسالة فی قاعدة من ملک شیئا ملک الإقرار به، رسالة فی قاعدة لا ضرر، رسالة فی المصاهرة، و در آخر هم کتاب مواریث که بسیار مختصر مى‌باشد. ۶. ۱ - مجلدات کتاب موجود کتاب موجود در سه مجلد مى‌باشد. مؤلف در قسمت مکاسب محرمه به طور کلى معاملات را به دو دسته تقسیم نموده است که عبارتند از: ۱- اکتساب به اعیان نجس‌ ۲- اکتساب به چیزهایى که به دلیل قصد، آنها تحریم شده است. قسم دوم نیز به ۴ گروه تقسیم شده که عبارتند از: الف- ما لا یقصد من وجود على نحو الخاص إلا الحرام، ب- ما یقصد منه المتعاملان، المنفعة المحرمة، ج- ما یحرم لتحریم ما یقصد منه شأنا بمعنى أن من شأنه أن یقصد منه الحرام، د- ما یحرم الاکتساب به لکونه عملا محرما فی نفسه. در کتاب البیع به طور کلى مباحث معاطاة، شروط متعاقدین و شروط عوضین مطرح شده است. کتاب خیارات نیز شامل مباحث اقسام خیار، مسقطات خیار، اختلاف متبایعین، ماهیت عیب و ذکر بعضى از افراد آن، ارش، شرایط عقد، شروط صحت شرط، احکام خیار نقد و نسیئه، قبض، وجوب قبض و احکام قبض مى‌باشد.