اماره امانی بودن در مقابل استیجاری بودن

مثالی که در این خصوص قابل ذکر است به شرح زیر است: مثلاً مالک یک منزل مسکونی به استناد قانون جلوگیری از تصرف عدوانی، علیه سرایدار خود طرح دعوی می کند و به عنوان اینکه ید او در تصرف اطاق، امانی بوده و امانت را مسترد نمی دارد، رفع ید او را از مورد تصرف تقاضا می کند. سرایدار مدعی می شود که مستأجر ملک بوده نه سرایدار و بدون اینکه اجاره نامه ای نوشته باشند، اطاق را اجاره کرده است. دادگاه پس از رسیدگی ب. ت. ب. وضع مالک از جهت مالی و اجتماعی و اینکه بعید است اطاقی از منزل وسیع خ. ر. ب. یک شخص که فاقد شغل است با اجاره بهای ناچیزی اجاره بدهد و خودش هم در همان منزل سکونت داشته باشد و اطاق سرایداری هم نزدیک درب منزل باشد که معمولاً چنین است، دادگاه از این اوضاع و احوال خوانده را سرایدار و ید او را امانی تشخیص می دهد. مبنای تصمیم دادگاه اماره قضایی است. مدنی جلال الدین، ۱۳۷۸، آیین دادرسی مدنی، جلد دوم تهران انتشارات میزان، ص ۳۰۸)