اماره بودن ید (قواعد فقه): اماره بودن ید

متصرف مال ممکن است مالک واقعی آن باشد و یا با اجازه مالک ، در آن تصرف کند، همچنان که ممکن است بر خلاف رضایت مالک بر آن سیطره یافته، عدوانا و غاصبانه آن را در اختیار خویش گرفته باشد. ۱. ۱ - مفاد قاعده ید مفاد قاعده ید این است که استیلا و سلطه فرد بر شی‌ء ، مثبت مالکیت آن شخص است و همان طور که خواهیم گفت، طبع اصلی و اولیه تسلط انسان بر شی‌ء، نشانه مالکیت‌ ‌ شخص و ملک بودن شی‌ء است، مگر آن که خلافش ثابت شود. ۱. ۲ - اماره بودن قاعده ید با این بیان معلوم می‌گردد که بی‌شک قاعده ید از امارات معتبر موضوعی است، نه از اصول ، چرا که مفاد قاعده مزبور کاشفیت و طریقیت به واقع است و به همین علت، حجیت یافته است. کلیه امارات در معارضه با اصول، تقدم می‌یابند و لذا در آینده خواهیم گفت که ید بر استصحاب مقدم است.