امام در قرآن: امام در اصطلاح

از مجموع آیاتی که ذکر شد ـ به کمک معانی لغوی ـ این برداشت را می‌توان کرد که: امام در اصطلاح اسلامی و مسلمین به «کسی یا چیزی می‌گویند که با فرمان الهی، راهنما و هدایتگران ما به راه خداست خواه انسان باشد (مثل آیاتی که فرمود: «و جعلناهم ائمة یهدون بامرنا» و «انی جاعلک للناس اماما») یا کتاب باشد (مثل آیه‌ای که می‌فرماید: «و من قبله کتاب موسی اماما و رحمة»). همچنین این نکته بدست می‌آید که: امام در اسلام باید یک شرط داشته باشد و آن اینکه اگر امام «کتاب» باشد باید از جانب خدا بر رسول حق نازل شده باشد (در جهت هدایت مردم). اگر «انسان» باشد، اولا: باید از جانب خداوند معین شده باشد؛ چرا که تعبیر شده به «انی جاعلک للناس اماما» یا «و جعلنا هم ائمة» و ثانیا: معصوم باشد و به طور مطلق ستمگر نباشد (چه نسبت به خود، چه دیگران)؛ چرا که فرمود: «لا ینال عهدی الظالمین» «پیمان من به بیدادگران نمی‌رسد». منبع: بقره/سوره۲، آیه۱۲۴