إِمام (مفردات‌نهج‌البلاغه): کاربردها

و امامت نیز برای آن‌ها شایسته نیست. از رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلّم) به طور متواتر نقل شده که فرموده‌اند: « یَکونُ بَعْدی اثْنَیْ عَشَرَ خَلیفَةً کُلُّهُمْ مِنْ قُرَیْشٍ. در جواب این سخن باید گفت: اگر ثابت شود که این کلام سخن امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) است، از مذهب خود باید دست برداشت؛ زیرا ثابت شده است که رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلّم) فرموده‌اند: « عَلِیٌّ مَعَ الحَقِّ وَ الحَقُّ مَعَ عَلِیٍّ، یَدورُ مَعَهُ حَیثُما دارَ. به‌هرحال این سخن صریح است که امامت منصبی خدایی است و مانند: نبوت ، انتخاب مردم در آن راه ندارد چنان‌که صریح عقیده شیعه است. الاَئِمَّةُ - خطبه ۱۵۲ (نمایندگان خدا)" name="_ الاَئِمَّةُ - خطبه ۱۵۲ (نمایندگان خدا)" title=" الاَئِمَّةُ - خطبه ۱۵۲ (نمایندگان خدا)" >۲. ۴ - الاَئِمَّةُ - خطبه ۱۵۲ (نمایندگان خدا) امامان نمایندگان خدا در زمین هستند. ما منتظر تغییر ایام و پیشامدها بودیم چنانکه قحطی زده در انتظار باران باشد حقیقت این است که امامان ولیّ امر خدا، بر خلقند، نمایندگان خدا بر مردم‌اند فقط کسی به بهشت داخل می‌شود که امامان را بشناسد و امامان او را بشناسند؛ و به جهنم داخل نمی‌شود مگر انکه امامان را نشناسد و امامان او را نشناسند.» (شرح‌های خطبه: ) منظور از طالع و لامع و لائح خود آن حضرت است و منظور از مائل و منحرف، خلافت عثمان است. ناگفته نماند: عرفاء جمع عریف به معنی نقیب و رئیس است. این کلام با یک بیان لطیف می‌گوید: امامت منصب خدایی است. امام باید از جانب خدا منصوب شود؛ لذا شناخت و معرفت امام در هر عصر واجب است و الا‌ انسان اهل آتش خواهد بود. حارث بن مغیره آورده است: « قُلتُ لِأَبی عَبدِ اللّهِ علیه السلام: قالَ رَسولُ اللّهِ (صلى‌الله‌علیه‌و‌آله): «مَن ماتَ لا یَعرِفُ إمامَهُ ماتَ میتَةً جاهِلِیَّةً» ؟ قالَ: نَعَم. قُلتُ: جاهِلِیَّةً جَهلاءَ أو جاهِلِیَّةً لا یَعرِفُ إمامَهُ؟ قالَ: جاهِلِیَّةَ کُفرٍ و نِفاقٍ و ضَلالٍ. » فَإنَّها - خطبه ۱۶۲ (غصب خلافت)" name="_ فَإنَّها - خطبه ۱۶۲ (غصب خلافت)" title=" فَإنَّها - خطبه ۱۶۲ (غصب خلافت)" >۲. ۵ - فَإنَّها - خطبه ۱۶۲ (غصب خلافت) خلافت اهل بیت غصب شد. چراکه مردی از قبیله بنی اسد از آن حضرت پرسید: قوم شما چطور شما را از خلافت کنار زدند؟ با آن‌که به این مقام از همه سزاوارتر بودید؟ این کلام نظیر خطبه شقشقّیه و امثال آن است که امام (صلوات‌الله‌علیه) از غصب خلافت و شکست رهبری ناله می‌کند. ولی امامیه می‌گویند: منظور امام اهل سقیفه است؛ اما سخن امام در این مطلب صراحت ندارد. منبع: نهج البلاغة ت الحسون، ص۴۱۰، خطبه ۱۸۲ · نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۴۰۹ · ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۷۱۴ · نهج البلاغه، ت الحسون، ص۳۱۴، خطبه ۱۴۷ · نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۳۱۱، خطبه۱۴۷ · ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۳۷۱-۳۷۲ · نهج البلاغة ت الحسون، ص۳۱۰، خطبه ۱۴۴ · نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۳۰۵ · ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۳۴۸ · شرح نهج البلاغه ابن هیثم، ج۳، ص۱۸۷، بی‌جا، بی‌تا · منتخب الاثر فی الامام الثانی عشر (علیه‌السلام)، ج۱، ص۲۰، قم، موسسه السیده المعصومه(سلام‌الله‌علیها)، ۱۴۱۹ · ج۹، ص۸۸، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی (ره)، بی‌تا · ج۳۳، ص۲۱، ح۱۹۷۷۷، بی‌جا، مؤسسة الرسالة، ۱۴۲۱ · نهج البلاغه ت الحسون، ص۳۲۷، خطبه ۱۵۲ · نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۳۲۳، خطبه ۱۵۲ · ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۴۲۹ · الکافی، ج۱، ص۳۷۷، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چ چهارم، ۱۴۰۷ · نهج البلاغه، ت الحسون، ص۳۵۴، خطبه ۱۶۲ · نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۳۵۳، خطبه ۱۶۲ · ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۵۳۸ · ص۲۴۸، خطبه۱۷۳