امامت در قرآن: امام در اصطلاح

از مجموع آیاتی که ذکر شد ـ به کمک معانی لغوی ـ این برداشت را می‌توان کرد که: امام در اصطلاح اسلامی و مسلمین به «کسی یا چیزی می‌گویند که با فرمان الهی، راهنما و هدایتگران‌ ما به راه خداست خواه انسان باشد مثل آیاتی که فرمود: «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّهً یَهْدُونَ بِأَمْرِنا» و «إِنِّی جاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِماماً» یا کتاب باشد مثل آیه‌ای که می‌فرماید: «وَ مِنْ قَبْلِهِ کِتابُ مُوسى إِماماً وَ رَحْمَهً». همچنین این نکته بدست می‌آید که: امام در اسلام باید یک شرط داشته باشد و آن اینکه اگر امام «کتاب»‌باشد باید از جانب خدا بر رسول حق نازل شده باشد ( در جهت هدایتِ مردم). اگر «انسان» باشد، اولاً: باید از جانب خداوند معیّن شده باشد؛ چرا که تعبیر شده به «انّی جاعلک للناس اماماً» یا «و جعلنا هم ائمهً» و ثانیاً: معصوم باشد و به طور مطلق ستمگر نباشد (چه نسبت به خود، چه دیگران)؛ چرا که فرمود: «لا یَنالُ عَهْدِی الظَّالِمِینَ» «پیمان من به بیدادگران نمی‌رسد». کتابی مُنْزَل از جانب خدا بر رسول الهی برای هدایت مردم؛ ۲. آن انسان تعیین شده از جانب خدا برای هدایت مردم که دارای مقام عصمت باشد. منبع: بقره/ سوره۲، آیه۱۲۴ · سید مرتضی، ج ۱، صص ۱۶۰ -۱۶۱