امکان بازداشت مال — حکم اعلام وقوع طلاق و بررسی اثر

۱۰۹۴. دعوای فسخ نکاح نیز میتواند از سوی هر یک از زوج یا زوجه و یا وارث هر یک علیه طرف مقابل یا وارث آنها... مطرح شود. در این صورت آثار فوت خواهان و یا خوانده محکوم له یا م. ع. همان است که گفته شد (نکه ش. ۱۰۹۰). ۱۰۹۵ حکم اعلام وقوع طلاق و بررسی اثر فوت زوج یا زوجه بر اجرای آن به موجب ماده ۱۱۳۳ ق.م. مرد می تواند با رعایت شرایط مقرر در این قانون با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق همسرش را بنماید. ماده ۲۴ ق.ج. ح. خ. نیز مقرر می نماید ثبت طلاق و سایر موارد انحلال نکاح و نیز اعلام بطلان نکاح یا طلاق در دفاتر رسمی ازدواج و طلاق حسب مورد پس از صدور گواهی عدم امکان سازش یا حکم مربوط از سوی دادگاه مجاز است. اما پرسش این است که چنانچه ادعا این باشد که مردی همسر خود را طلاق داده اما این واقعه را در دفتر رسمی ازدواج و طلاق ثبت ننموده آیا این ادعا در دادگاه قابل استماع است؟ ماده ۴۹ ق.ج ح خ بر پاسخ آری به این پرسش دلالت دارد. به موجب این ماده چنانچه مردی بدون ثبت در دفاتر رسمی به... طلاق... اقدام... کند، ضمن الزام به ثبت واقعه به پرداخت جزای نقدی درجه پنج و یا حبس تعزیری درجه هفت محکوم می شود.... پس اگر چه عدم ثبت رسمی واقعه طلاق ضمانت اجرای کیفری نیز دارد اما چون زبان دیده از جرم در این مورد نیز می تواند با طرح دعوای حقوقی، احقاق حق کند پس دعوای اعلام وقوع طلاق و الزام زوج به ثبت آن قابل استماع است و چنانچه دادگاه دعوا را وارد تشخیص داده و به موجب حکم وقوع طلاق را اعلام نماید و این حکم لازم الاجرا شود اگرچه واقعه طلاق در اجرای این حکم ثبت می شود اما طلاق واقع و اعلام شده تمامی آثار خود را از زمان وقوع خواهد داشت؛ زیرا چنین حکمی نیز اعلامی و کاشف است. بنابراین چنانچه برای نمونه دعوای یاد شده علیه زوجه اقامه شود و در جریان دادرسی خوانده فوت نماید دعوا ساقط نمی شود بلکه دادرسی توقیف می شود تا وارث متوفا معرفی شده و رسیدگی به طرفیت وارث ادامه یابد. همچنین در صورتی که پس از صدور حکم لازم الاجرا م. ع. زوجه) فوت نماید عملیات اجرایی سالبه به انتهای موضوع نمی شود بلکه تا معرفی وارث م. ع. متوقف می شود و با معرفی وارث متوفا از توقیف خارج شده و علی القاعده تا پایان ثبت رسمی طلاق) ادامه می یابد. در حقیقت چنانچه حکم لازم الاجرا مبنی بر وقوع طلاق صادر شود تمام آثار مالی واقعه طلاق از زمان وقوع طلاق در محدوده مقررات قانونی به وارث تحمیل میشود؛ بنابراین برای نمونه طرفی که بر مبنای عقد ازدواج همسر متوفا بوده و این فوت پس از واقعه طلاق اعلام شده بوده است از متوفا به عنوان همسر ارث نمی برد با لحاظ مدت عده طلاق در طلاق رجعی). ۱۰۹۶. دعوای اعلام وقوع طلاق می تواند از سوی هر یک از زوج یا زوجه و یا وارث هر یک علیه طرف مقابل یا وارث او... مطرح شود. در این صورت آثار فوت خواهان و یا خوانده محکوم له یا م. ع. همان است که گفته شد نک ش. ۱۰۹۰).