امکان عدول از قرار کارشناسی

از جمله سوالات مهمی که در زمینه کارشناسی و قرار صادره برای ارجاع امر به کارشناسی مطرح بوده و هست امکان عدول و انصراف از قرار کارشناسی و یا عدم چنین امکانی است. آیا دادگاه میتواند پس از صدور قرار کارشناسی از انجام و اجرای آن به علتی از علل، از مورد نظر خویش منصرف شود و طریق دیگری را در مورد کشف حقیقت برگزیند؟ به سخنی دیگر آیا اشتباه قاضی در ارجاع قضیه به کارشناس توسط او قابل اعاده و بازگشت است؟ چنانچه دادرس به اشتباه خود پی ببرد و پس از صدور قرار کارشناسی راساً به این تشخیص برسد که در صدور قرار کارشناسی اشتباه کرده و طبع موضوع، قابلیت ارجاع به کارشناسی ندارد یا به علت وجود ادله دیگر نظیر اقرار دادگاه از انجام کارشناسی مستغنی و بی نیاز است آیا میتواند از قرار صادره عدول کند و برگردد؟ گاهی باید از این زاویه نیز دید که آیا پس از انجام کارشناسی و حتی با این فرض که ارجاع به خبره و کارشناس بی وجه نبوده ولی دادگاه اساساً نخواهد به آن استناد جوید، قانون چنین اختیاری به دادگاه می دهد؟ در پاسخ به سوالات بالا باید گفت که عدول از کارشناسی در دو فرض ممکن است اتفاق بیفتد اولی درباره نظریه کارشناسی است که دادگاه نظریه ی ابرازی کارشناس را قابل قبول و اتکاء نبیند. دومی به اصل قرار کارشناسی و مبنای قرار بر می گردد بدین ترتیب که دادگاه در تشخیص خود برای ارجاع امر به کارشناسی با لحاظ موضوع دعوا دچار اشتباه شده باشد. در این قسمت فقط به مورد اخیر خواهیم پرداخت عدول از قرار کارشناسی صادره اصولاً ممکن و جایز نیست مگر این که در صدور قرار کارشناسی منع قانونی وجود داشته باشد که بتوان از آن ممنوعیت قانونی برای انصراف از قرار صادره و نادیده گرفتن نظریه واصله کارشناسی در صورت ارائه آن سود جست در این قسمت امکان عدول یا عدم امکان عدول از قرار کارشناسی احصاء و مورد برسی قرار خواهد گرفت.