امید: آثار امید

گستره امید و آثار آن: همه انسانها به نوعی امیدوارند؛ امّا هرگز وسعت محدوده امید انسان مادّی که تنها به دنیا و نعمتهای زوال‌پذیر آن دل بسته است به اندازه محدوده امید انسان الهی نیست که افزون بر نعمتهای دنیا چشم روشنی او در نعمتهای ماندگار آخرت و بالاتر از آن لقای الهی است و اساساً این دو قابل قیاس نیستند: «وما اوتیتُم مِن شَیء فَمَتـعُ الحَیوةِ الدُّنیا وزینَتُها وما عِندَ اللّهِ خَیرٌ واَبقی اَفَلا تَعقِلون اَفَمَن وَعَدنـهُ وَعدًا حَسَنـًا فَهُوَ لـقیهِ کَمَن مَتَّعنـهُ مَتـعَ الحَیوةِ الدُّنیا ثُمَّ هُوَ یَومَ القِیـمَةِ مِنَ المُحضَرین». ۸. ۱ - فرق بین امید موحد و غیر موحد از جمله تفاوتهای اساسی و بنیادین بین موحدان و غیر آنان تفاوت در کیفیت نگرش به فرجام انسانها و چگونگی سرانجام وضع زمین است؛ پیروان ادیان الهی براساس داده‌های کتب آسمانی ، معتقد به ظهور و بروز منجی انسانها بوده و جهان را به سوی صلح و صفا در حرکت می‌بینند و به فرا رسیدن روزی امید دارند که متقیان و صالحان بر دنیا حکومت کنند: «و لَقَد کَتَبنا فِی الزَّبورِ مِن بَعدِ الذِّکرِ اَنَّ الاَرضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصّــلِحون». انسانهای بهره‌مند از تعلیمات انبیا و مؤمن به غیب بر این باورند که زندگی همراه با سعادت ، خوشبختی و مقرون با عدل و آزادی در انتظار بشر است؛ امّا انسان مادی مسلک که از تعلیمات پیامبران و غیب بهره‌ای ندارد ممکن است به آینده بشر بدبین بوده و حتی احتمال دهد که زندگی بشر قبل از رسیدن به کمال خاتمه یافته و عمر جهان به انجام برسد ۸. ۲ - امیدواری شیعه به ظهور منجی ازاین‌رو شیعه با الهام از تعالیم نورانی معصومین (علیهم السلام)به فرا رسیدن روزی امیدوار است که جهان با ظهور حضرت قائم (عج) از ظلم و بیداد رهایی یافته و از عدل و داد پرشود، زمین برکات خود را ظاهر کند و تهیدستی یافت نشود و این همان تحقق معنای سخن خداوند است که عاقبت از آن متقیان است ، چنان که باطل از بین رفتنی و حق پایدار و ثابت است. ۸.۲. ۱ - کیفر ناامیدان به ظهور منجی و کسانی که به ایام اللّه ـ که براساس روایتی از مصادیق آن، روز ظهور حضرت مهدی (عج) و رجعت ائمه (علیهم السلام)است ـ امید ندارند باید منتظر کیفر سخت الهی باشند: «قُل لِلَّذینَ ءامَنوا یَغفِروا لِلَّذینَ لا یَرجونَ اَیّامَ‌اللّهِ لِیَجزِیَ قَومـًا بِما کانوا یَکسِبون». ۸. ۳ - آثار دیگر امید از آیات قرآن می‌توان آثار گوناگونی برای امید استفاده کرد؛ از جمله: صدور اعمال صالح ، صبر در برابر مشکلات :«اِن تَکونوا تَألَمونَ فَاِنَّهُم یَألَمونَ کَما تَألَمونَ وتَرجونَ مِنَ اللّهِ ما لا یَرجونَ...» و برخورد نیکو با مستمندان :«واِمّا تُعرِضَنَّ عَنهُمُ ابتِغاءَ رَحمَة مِن رَبِّکَ تَرجوها فَقُل لَهُم قَولاً مَیسورا». منبع: اعراف/سوره۷، آیه۳۲ · احزاب/سوره۳۳، آیه۲۱ · عنکبوت/سوره۲۹، آیه۵ · قصص/سوره۲۸، آیه۶۱-۶۰ · تاریخ الغیبة الکبری، ص۲۵۳ · انبیاء/سوره۲۱، آیه۱۰۵ · مجموعه آثار، ج۳، ص۳۶۱-۳۵۸، «امدادهای غیبی در زندگی بشر» · بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۳۹-۳۳۸ · رعد/سوره۱۳، آیه۱۷ · الخصال، ص۱۰۸ · جاثیه/سوره۴۵، آیه۱۴ · مجمع‌البیان، ج۶، ص۷۷۰ · المیزان، ج۵، ص۶۳ · نساء/سوره۴، آیه۱۰۴ · مجمع‌البیان، ج۶، ص۶۳۴ · اسراء/سوره۱۷، آیه۲۸