انف (فقه): بینی در قصاص

قصاص در بینى به تصریح قرآن کریم ثابت است. بنابراین اگر کسى بینى دیگرى را- هرچند معیوب باشد- ببرد بینى او بریده مى‌شود؛ هرچند سالم باشد؛ لیکن اگر بینى آسیب دیده شل و بینى آسیب‌رسان سالم باشد بنابر تصریح بسیارى قصاص نمى‌شود بلکه جانی باید دیه یا ارش آن را بپردازد. اگر قسمتى از بینى بریده شود همان مقدار نسبت به کلّ بینى، محاسبه و از بینى جانى قطع مى‌شود. در نتیجه اگر نصف یا یک سوم بینى بریده شده باشد، از بینى جانى نیز همان مقدار بریده مى‌شود؛ هرچند بینى جانى کوچک‌تر از بینى فرد آسیب‌دیده ( مجنی علیه ) باشد. در اینکه بریدن نرمى بینى با استخوان بالاى آن موجب قصاص همه بینى مى‌شود یا تنها در نرمى بینى قصاص و در استخوان آن، حکومت ثابت مى‌شود اختلاف است. اگر همراه با نرمى بینى قسمتى از استخوان بالاى آن نیز قطع شود در اینکه در نرمى بینى قصاص و در استخوان، حکومت ثابت است یا قصاص در مجموع ثابت مى‌شود و یا در تعیین قصاص به خبره رجوع و در صورت شک، حکومت ثابت مى‌شود، اختلاف است. و بینی شامّه‌دار به بینی‌ای که شامه ندارد، قصاص می‌شود. و بینی سالم به جذام‌دار - مادامی‌که چیزی از آن ریخته نشده باشد وگرنه به‌اندازه‌ای که موجود است - قصاص می‌شود. و بینی کوچک و بزرگ و پهن و بلند و بینی کشیده که دارای برآمدگی است با هم مساوی می‌باشند. و ظاهر آن است که بینی سالم به بینی خشکیده که مانند فلج است، قصاص نمی‌شود. و به قطع مارن و به قطع قسمتی از آن قصاص می‌شود. و مارن آن قسمتی از بینی است که نرمی دارد و اگر مارن با قسمتی از قصبه (نیچه) بینی، قطع شود آیا مجموع قصاص می‌شود یا مارن قصاص می‌شود و در قصبه ارش است؟ دو وجه است. و در اینجا وجه دیگری است و آن قصاص است مادامی‌که قصبه به استخوان نرسد؛ پس نیچه غضروفی با مارن قصاص می‌شود و استخوان قصاص نمی‌شود.» ۳. ۱ - اعتبار قسامه در قصاص بینی قسامه در اعضا، با وجود لوث ، ثابت می‌شود. و آیا قسامه در آن‌ها در عمد پنجاه و در غیر آن بیست و پنج م. ب. در جایی که جنایت به دیه (کامل) برسد؛ مانند بینی‌ و ذَکَر و گرنه به نسبت آن از پنجاه قسم در عمد و بیست و پنج در خطا و شبه آن می‌باشد؛ یا شش قسم است در جایی که در آن دیه نفس باشد و به‌حساب آن از شش در جایی که در آن کمتر از دیه نفس باشد؟ احوط (استحبابی) همان اولی است و اشبه دومی م. ب.. و بنابراین، در یک ‌دست یا یک پا و هر چیزی که در آن نصف دیه است سه قسم م. ب. و در جایی که در آن ثلث دیه است، دو قسم م. ب. و به همین صورت. و اگر کسری در قسم باشد به قسمی کامل می‌شود؛ زیرا قسم کسر نمی‌شود، پس در یک انگشت یک قسم است و همچنین در یک سر انگشت هم یک قسم است. و همچنین است کلام در جرح، پس شش قسم به‌حسب نسبت، مجزی است و در کسر، با یک قسم کامل می‌شود. منبع: مائدة/سوره۵، آیه۴۵ · جواهر الکلام، ج۴۲، ص ۳۸۲ · جواهر الکلام، ج۴۲، ص ۳۸۳- ۳۸۴ · جواهر الکلام، ج۴۲، ص۳۸۳ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۸۳، کتاب القصاص، القسم الثانی فی قصاص ما دون النفس، مسالة۲۸، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۵۶۶، کتاب القصاص، الثالث القسامة، المقصد الثالث فی کمیة القسامة، مسالة۷، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش