اهمیت قواعد مسئتنیات دین — ذینفع اصلی از مقررات مستثنیات دین شخص

برقراری قواعد مستثنیات دین از جهات گوناگون دارای اهمیت است. نتایج و آثار خوشایند ناشی از شناسایی این نهاد موجب شده تا گستره مقررات آن با اندکی تفاوت در شکل و نمونه به قاموس مقررات موضوعه بسیاری از کشورها کشیده شود. نتایج مثبت این نهاد در هر دو بعد مادی و معنوی دیدنی است. این نتایج هم داد باخته را خرسند و مشعوف می سازد و هم برای دادبرده از جهاتی مطلوب است. افزون بر آن در مواردی مفید در وضع حقوقی و اقتصادی اشخاص ثالث متاثر از بازداشت مال است. از سویی نهاد مزبور ظرفیت بالا و دقت نظر قانونگذار را متبلور می سازد و بنابراین شناسایی و اجرای آن برای مقنن نیز دستاوردی نیکو به حساب می آید. ذینفع اصلی از مقررات مستثنیات دین شخص داد باخته است. مصونیت پاره ای اموال از بازداشت و امکان برخورداری دادباخته از آن، حق حیات و ادامه زندگانی وی را از آسیب جدی محفوظ دارد. موجب می شود تا آثار محکومیت مالی، منجر به تنگدستی و گرفتاری اقتصادی داد باخته نشود و وضع ناگوار او را از این حد بدتر و وخیمتر نسازد. از سویی او بتواند به مدد شرایط پایدار، در تکاپوی پرداخت محکوم به بر آید. برای نمونه داد باخته ای که تنها وسیله امرار معاش او خودروی تاکسی در اختیار است بتواند با توان بیشتر و فعالیت مستمر به اجرای حکم همت گمارد. جلوه دیگری از آثار خوشایند این نهاد برای داد باخته احترام به اندوخته های معنوی و کرامت و شخصیت انسانی اوست. مقررات مستثنیات دین از چند جهت موجب تحقق این نتیجه می شود؛ باقی ماندن اسباب و اثاثیه زندگی منزل مسکونی متناسب با شأن و نیاز او، وسیله و ابزار کار و... به منزله حفظ احترام به داد باخته و جلوگیری از درماندگی و سرشکستگی او نزد جامعه است. در نمونه دیگر خودداری از بازداشت ابزار علمی کتب و وسایل آموزشی داد باخته، حرمت قلم تحقیق و فعالیت علمی او را محفوظ می دارد و موجب میشود تا محکومیت مدنی به بحران فکری و تضعیف فعالیت پژوهشی منجر نشود. ملاحظه مدارای قانونگذار و دریافت حس احترام داد باخته منصف را وادار می سازد تا رفتار متقابل و با حسن نیت نشان دهد و به مفاد حکم و لزوم اجرای آن احترام بگذارد. هر چند در بیشتر موارد این درک متقابل نزد داد باخته دیده نمی شود حتا آن عده که به درستی ادعایی را مطرح نموده و به واقع مشمول حکم ماده ۲۴ ق.ا.ا.م هستند.