اول - مرجع تشخیص صلاحیت و مناط زمانی آن لازم است قبل

اول - مرجع تشخیص صلاحیت و مناط زمانی آن لازم است قبل از این که وارد مفهوم اختلاف در صلاحیت و موارد آن شویم نخست به این سوال پاسخ گوییم که چه شخص یا مرجعی اختیار دارد تا دادگاه یا مرجع صالح را شناسایی کند؟ پاسخ به پرسش بالا لازم است اما کافی نیست. زیرا افزون بر آن باید دید که تشخیص این صلاحیت از چه هنگامی آغاز و تا چه زمانی ادامه دارد؟ در حقیقت مناط و ملاک زمانی صلاحیت از هنگام تشخیص آن و حتی به وقت ایراد به صلاحیت و حل اختلاف در صلاحیت عامل بسیار مهم و مؤثری در تمیز صلاحیت قانونی است. ماده ۲۶ ق.آ.د.م در همین خصوص مقرر میدارد تشخیص صلاحیت یا عدم صلاحیت هر دادگاه نسبت به دعوایی که به آن رجوع شده است با همان دادگاه است. مناط صلاحیت تاریخ تقدیم دادخواست است مگر در موردی که خلاف آن مقرر شده باشد. دو موضوع بالا را طی دو قسمت زیر توضیح خواهیم داد. تشخیص صلاحیت هر دادگاهی نخستین اقدام قانونی است که باید به عمل آید. مرجع رسیدگی کننده پیش از ورود به دعوا و رسیدگی به ماهیت قضیه و حتی قبل از توجه به هر یک از ایرادات دیگر در وهله اول باید به صلاحیت خود توجه و در صورت تشخیص و احراز صلاحیت خویش وارد رسیدگی به سایر شرایط دعوا و ماهیت امر گردد. مهمترین مرجعی که در مرحله نخستین دادرسی تکلیف به تشخیص صلاحیت دارد، دادگاه مرجوع الیه است ماده ۲۶ ق.آ.د. م).