ایراد عدم توجه دعوا به خوانده — مثال اول

اگر خواهان دادخواستی را به طرفیت ب مطرح نماید و مشخص شود که دعوا متوجه خوانده نمی باشد در چنین صورتی اگر دادگاه وارد ارکان و ماهیت دعوا نشده باشد به استناد ماده ۸۹ ناظر به بند ۴ قرار رد دعوا را صادر می نماید اما اگر دادگاه گنجینه دعاوی حقوقی امور شکلی) ارد ماهیت و ارکان دعوا شده باشد در چنین صورتی حکم بر بی حقی یا بطلان به تناسب صادر می نماید. به چندین مثال به صورت کاربردی در این خصوص اشاره میشود: مثال اول: خواهان دادخواستی را به عنوان خلع ید به طرفیت ب مطرح می نماید و دادگاه در جلسه اول دادرسی بعد از اخذ اظهارات طرفین متوجه می شود که خوانده در ملک تصرف داشته است و از ارکان دعوای خلع ید، رکن اول آن که مالکیت خواهان است محرز بوده اما کن دوم که تصرف خوانده م. ب. محرز نمیباشد. در چنین صورتی اگر برای دادگاه ثابت شود که خوانده در ملک تصرف ندارد ب. ت. ب. ورود دعوا به ارکان دعوای خلع ید می بایست حکم بر بی حقی خواهان صادر شود اما اگر دادگاه قبل از تشکیل جلسه دادرسی به نوعی برای ایشان محرز گردد که خوانده در ملک تصرف نداشته در چنین صورتی دادگاه قرار رد دعوا را به استناد بند ۴ ماده ۸۴ صادر می نماید. مثال دوم: خواهان دادخواستی را به طرفیت ب مطرح می نماید و دادگاه در جلسه دادرسی متوجه می شود که ب قیم بوده و دعوا میبایست به طرفیت محجور مطرح شود در چنین صورتی به استناد ماده ۸۹ ناظر به بند ۴ قرار رد دعوا صادر میشود. مثال سوم خواهان دادخواستی را به عنوان مطالبه وجه علیه ب که مدیر عامل شرکت م. ب. مطرح می نماید و دادگاه در جلسه دادرسی متوجه می شود که شخص ب مدیر عامل بوده و شرکت بدهکار خواهان بوده است. در چنین صورتی دادگاه به استناد مواد فوق الذکر قرار رد دعوا صادر می نماید. خواهان دادخواستی را به عنوان مطالبه وجه به استناد یک فقره سفته علیه الف، ب، ج، د مطرح صادر کننده و نه به عنوان ظهر نویس و نه عنوان ضامن امضاء ننموده اند، در چنین صورتی دعوا متوجه شخص ج و د نبوده و قاضی میبایست به استناد ماده ۸۹ ناظر به بند ۴ قرار رد دعوا را صادر نماید. لازم به ذکر است اگر دعوا در خصوص خوانندگان دیگر که در مثال الف و ب باشند معد صدور رای نباشد دادگاه نسبت به خواندگان ج و د قرار رد دعوا را صادر می نماید و در دادنامه اشاره می نماید که پرونده در راستای نسبت به خواندگان الف و ب ادامه دارد. اما ممکن است خواهان دادخواستی را به طرفیت خواندگان متعدد اقامه نماید که موضوع دعوا قابل تجزیه نمی باشد بدین توضیح که دعوای تقسیم ترکه را به طرفیت برخی از وراث مطرح می نماید و برخی از وراث را طرف دعوا قرار نمی دهد در چنین صورتی هر چند دعوا متوجه خواندگان م. ب. اما موضوع دعوا قابل تجزیه نبوده و در تقسیم ترکه می بایست کلیه وراث طرف دعوا قرار گیرند. لذا دادگاه به استناد قرار عدم استماع را صادر می نماید که در این خصوص به نشست قضایی به شرح ذیل اشاره میشود