ایمان: افزایش و کاهش ایمان

یکی از بحث های مربوط به ایمان افزایش و کاهش پذیری ایمان است. ب. ت. ب. آنچه که در حقیقت ایمان بیان شد، کسانی که عمل را در حقیقت ایمان داخل می دانستند یا به عنوان تمام حقیقت ایمان، و یا به عنوان جزء آن، مانند معتزله ، غلات ، اهل حدیث ، طبیعتاً در این بحث معتقد به افزایش و کاهش پذیری ایمان اند، زیرا در اثر افزایش اعمال ایمان زیاد و در اثر کاهش اعمال ایمان کم می شود، اگر چه خوارج با این که ایمان را از سنخ عمل می دانند، معتقد به عدم کاهش و افزایش ایمان هستند. و کسانی که حقیقت ایمان را فقط اقرار زبانی به شهادتین می دانستند، مانند کرامیه طبعاً در این بحث منکر افزایش و کاهش ایمان هستند. امّا کسانی که ایمان را تصدیق می دانستند، می توانند در این بحث موافق افزایش و کاهش ایمان و یا منکر آن باشند.