ایمان: ایمان، عمل قلب و کار دل

بر اساس این دیدگاه ایمان همان تصدیق قلبی خدا ، پیامبر و آنچه که پیامبر یقیناً آورده است، م. ب.. مؤمن کسی است که با قلب خود بدان ها معتقد باشد و اقرار زبان ضرورت ندارد و عمل نیز بیرون از ایمان و از لوازم آن است. این تصدیق غیر از معرفت است بلکه گرویدن قلبی و فعل اختیاری مبتنی بر معرفت است. مشهور اشاعره . برخی از ادله که در اثبات این دیدگاه بدانها استدلال شده اند، عبارت اند از: ۵. ۱ - لزوم تبعیت لغت از اصطلاح ایمان در لغت به معنای تصدیق است پس در شرع نیز به همین معناست و گرنه اشتراک یا نقل لازم می آید، که هر دو خلاف اصل است و نمی توان ازمعنای لغوی عدول کرد مگر اینکه دلیل قطعی بر خلاف آن ثابت شود. ۵. ۲ - آیات دال بر این معنا آیاتی که دلالت بر این دارند که جایگاه ایمان قلب است، مانند (أُولئک کُتِبَ فِی قُلُوبِهِمُ الإِیمان)؛ آنان کسانی هستند که خدا ایمان را در دلهای شان نوشته است (ولَمّا یدخل الإِیمان فی قُلُوبکم)؛ اما هنوز ایمان وارد قلب شما نشده است (وَقلبه مُطمئنٌ بِالإِیمان)؛ مانند (وَالّذینَ آمنُوا وَعملوا الصّالحات)؛ و کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده اند ۵. ۴ - مؤمن خواندن برخی گنهکاران در قرآن آیاتی که به کسانی که برخی از گناهان را مرتکب شده اند، مؤمن گفته است (وإن طائفتان من المؤمنین اقتتلوا)؛ اگر دو طایفه از مؤمنان با هم بجنگند و این دلالت می کند که عمل در ایمان داخل نیست. دلالت این دلیل و دلیل سوم بر این دیدگاه به این جهت است که اقوال عمده متکلمان درباره حقیقت ایمان از این خارج نیست که ایمان عمل تنها ویا عمل با تصدیق و یا تصدیق تنهاست و وقتی عمل از حقیقت ایمان نفی شد، تصدیق ثابت می شود. منبع: شرح المقاصد، ج۵، ص۱۷۷ · الذخیرة فی علم الکلام، ص۵۳۶ـ۵۳۷ · شرح المقاصد، ج۵، ص۱۸۳ · مجادله/سوره۵۸، آیه۲۲ · حجرات/سوره۴۹، آیه۵۱۷ · نحل/سوره۱۶، آیه۲۷۹ · عنکبوت/سوره۲۹، آیه۷ · حجرات/سوره۴۹، آیه۹